mbl.is
2026-05-21 08:28
Segja Ísland aldrei hafa verið dýrara
Frétt mbl.is byggir á greiningu Visku um verðlag á Íslandi og heldur því fram að landið sé orðið dýrasta land heims. Tölulegar fullyrðingar eru settar fram án þess að lesandinn geti sannreynt þær beint, en þær eru raktar til nafngreindrar heimildar. Engin önnur sjónarmið eða greining kemur fram.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Greinin endursegir greiningu Visku um dýrtíð á Íslandi án þess að setja gögnin í samhengi eða hleypa öðrum röddum að. Fremur kynning en sjálfstæð fréttamennska.
Gagnrýni Vitans
Greinin byggir alfarið á einni heimild, greiningu Visku, sem er nafngreind en aldrei útskýrð nánar: hvaða gögn liggja að baki, hvaða aðferðafræði er notuð og hvernig „dýrasta land í heimi" er skilgreint. Þetta skiptir verulegu máli þar sem ýmsar alþjóðlegar stofnanir (Eurostat, OECD, Heimsbankinn) gefa út kaupmáttarleiðrétt verðlagssamanburðargögn sem ekki þurfa að leiða til sömu niðurstöðu. Lesandinn fær tölur á borð við 84% verðmun við meðaltal 27 Evrópulanda og 44% mun í matvörum á Norðurlöndum, en getur ekki rakið þær til upprunagagna.
Fullyrðingin um „dýrasta land í heimi" er afdráttarlaus og birtist í fyrirsögn sem staðhæfing, ekki sem túlkun einnar greiningaraðila. Engin andmæli eða varúðarnóta fylgja: enginn hagfræðingur, ráðuneyti eða atvinnulífsaðili fær tækifæri til að setja gögnin í samhengi eða mótmæla. Setningin „íslenskir ofurtollar og fákeppni eru sagðir skipta þar miklu" er á óþolsformi án þess að tilgreina hver segir þetta, nema ætla megi að Viska sé uppspretta þess líka. Framsetningin er einsleit: allt bendir í sömu átt, engum gagnröddum er hleypt að, og efnahagsspáin í lokin um samdrátt og kaupmáttarrýrnun stendur án mótvægis. Þetta er ekki beinlínis rangt, en blaðamennska sem endursegir niðurstöður eins aðila án skoðunar er frekar kynning en fréttamennska.
Vikuleg áskrift
Fékk þetta þig til að lesa fréttir með öðrum augum?
Vikustaða Vitans í pósthólfið á sunnudögum — bestu og veikustu greinar vikunnar, mest lesnu fréttir, og staða allra helstu fjölmiðla.
Sjá áskriftarsíðu · einföld afskráning hvenær sem er