Milljarðaálögur á óskrifaðan reikning
Fjórir oddvitar í Uppsveitum Árnessýslu gagnrýna áform atvinnuvegaráðherra um náttúru- og innviðagjald við Þingvelli, Geysi og Gullfoss, sem á að skila sex til sjö milljörðum króna á ári. Þeir krefjast þess að heildstætt og opinbert áhrifamat verði lagt fram áður en málið fer lengra. Að þeirra mati hefur ekki verið sýnt fram á áhrif gjaldsins á eftirspurn, fyrirtæki og sveitarfélög.
Í þessum skoðunarpistli tala ekki hlutlausir áhorfendur. Höfundarnir eru fjórir oddvitar í Uppsveitum Árnessýslu, einmitt þar sem gjaldtakan á að fara fram. Það er heiðarlegt að hagsmunirnir séu gefnir upp, en lesandinn fær fyrst að vita hverjir tala þegar rökin eru öll komin fram.
Rökin sjálf halda vel saman. Greinarmunurinn á tekjuáætlun og áhrifamati er skarpur og réttmætur: að margfalda gestafjölda með gjaldi segir ekkert um hvernig ferðamenn bregðast við hærra verði. Höfundar viðurkenna líka þörfina fyrir náttúruvernd og gera því ekki strámann úr málstað ráðherrans.
Veikleikinn er sá að krafan um gögn er sjálf lítt studd gögnum. Talan sex til sjö milljarðar er ekki rakin til neins skjals, þótt hún gæti átt rætur í áformum stjórnvalda í samráðsgátt. Fullyrt er að áhrifamat skorti, en ekki er vísað til þess hvað málsgögnin þó innihalda. Engar eigin tölur eru heldur lagðar fram, til dæmis um reynslu af gjaldtöku á öðrum ferðamannastöðum. Orðalag eins og „bjartsýni ráðherra“ kemur í stað röksemda þar sem gögn hefðu vegið þyngra.
