visir.is
2026-04-13 20:02
Fyrsti transmaðurinn sem fer með aðalhlutverk í íslenskri kvikmynd
Greinin er persónulegt viðtal og kynningargrein um kvikmyndina Ótta og aðalleikara hennar, Roman Ægir Fjölnisson, sem sagður er fyrsti transmaðurinn í aðalhlutverki í íslenskri kvikmynd. Efnið byggist nær alfarið á orðum Romans sjálfs og lýsingu á verkefninu, með nokkrum staðreyndum um framleiðslu og dreifingu myndarinnar.
Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er greinilega viðtals- og kynningargrein, þannig að ekki er sanngjarnt að krefjast andstæðra sjónarmiða eða gagnrýninna radda. Það sem ber þó að nefna er að fullyrðingin um að Roman sé „fyrsti transmaðurinn" í aðalhlutverki í íslenskri kvikmynd er sett fram sem óumdeild staðreynd, bæði í fyrirsögn og meginmáli, án þess að vísað sé í neina heimild sem staðfestir hana. Slík söguleg fullyrðing krefst þess að blaðamaður kanni málið betur, til dæmis hjá Kvikmyndamiðstöð Íslands eða sagnfræðingum menningar, til að tryggja að hún standist. Efnislega er greinin nokkuð endurtekningarsöm; sömu lykilskilaboðin um að trans fólk eigi að fá fjölbreytt hlutverk koma fram í mismunandi orðum minnst þrisvar. Upplýsingarnar um fjármögnun (200.000 dalir, hópfjármögnun á Karolina Fund), stuttmynd Fjölnis (Rán, 2020, Mindfield Film Festival) og kvikmyndahátíðir eru nefndar nafngreindar og lesandinn getur kannað þær sjálfur, sem er vel. Á móti kemur að engin sjálfstæð rödd rammsetningar er til staðar; hvorki leikstjóri, framleiðandi utan feðganna, kvikmyndagagnrýnandi né fulltrúi trans samtaka er látinn tjá sig. Fyrir viðtalsgrein er það ekki endilega alvarlegur galli, en greinin ber keim af kynningarefni frekar en fréttamennsku.
