visir.is
2026-04-07 13:10
Konráð segir námslánin vera gjöf en Helga Vala gjald
Greinin endursegir tvær Facebook-færslur um námslán: Helga Vala Helgadóttir lítur á hækkun námslána sinna sem merki um gallaðan gjaldmiðil, en Konráð S. Guðjónsson telur lánakjörin vera gjöf frá samfélaginu. Blaðamaðurinn bætir litlu við umfram það að raða færslunum saman og gefa lesendum samhengið.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin er í raun endursögn á tveimur Facebook-færslum án sjálfstæðrar heimildaöflunar. Tölulegar fullyrðingar eru ósannreyndar og Konráð fær meira rými og síðasta orðið.
Gagnrýni Vitans
Aðalveikleiki greinarinnar er að hún er í raun endursögn á tveimur færslum á samfélagsmiðlum án nokkurrar sjálfstæðrar fréttamennsku. Ekkert er haft eftir óháðum sérfræðingum, til dæmis hagfræðingi eða fulltrúa Menntasjóðs námsmanna, sem gætu staðfest eða andmælt fullyrðingum hvors um sig. Tölulegar staðhæfingar Konráðs, eins og að 11 milljónir jafngildi 30 til 40 milljónum á núverandi verðlagi, eru teknar beint úr færslu hans án þess að blaðamaðurinn kanni réttmæti þeirra eða bendi á forsendur reikningsins. Þetta er verulegur brestur þegar kjarni greinarinnar snýst einmitt um tölulegar fullyrðingar um raunvexti og verðbólguáhrif.
Þá er rammsetningin ekki hlutlaus. Fyrirsögnin setur andstæðuna „gjöf" á móti „gjald" og greinin sjálf er þannig byggð upp að Konráð fær síðasta orðið ásamt ítarlegri röksemdarfærslu, en sjónarmið Helgu Völu eru kynnt án sams konar dýptar. Tengsl Konráðs við núverandi eða fyrrverandi ríkisstjórn eru nefnd, en blaðamaðurinn veltir ekki fyrir sér hvort pólitísk hagsmunagæsla liggi að baki sjónarmiðum hans í ESB-umræðunni. Greinin er þannig frekar upprifjun á samfélagsmiðlaskiptum en raunveruleg fréttamennska.
