SFS, hagsmunir og sannleikurinn
Skoðanagrein hagfræðiprófessors emerítus sem sækir óvenju þétt í frumheimildir: aðildarsamning ríkjanna 1994, álitsgerð þriggja lagaprófessora við HR með síðutali og kaflatilvísunum, grein Torbens Foss í Morgunblaðinu, yfirlýsingu prófessoranna sjálfra og tengla í viðtal og Facebook-færslu. Röksemdafærslan er sannreynanleg að miklu leyti. Á móti kemur að höfundur gefur andstæðingi sínum enga sterkustu útgáfu og teygir eina tilvitnun lengra en hún gefur tilefni til.
Greinin er birt í skoðanadálki og verður því metin á forsendum röksemda, ekki heimildajafnvægis. Þar stendur hún vel: höfundur vísar í kafla 8.3 og 8.4 álitsgerðarinnar, í bls. 101, í greinar 44, 94 og 121 aðildarsamningsins og tengir í bæði Fiskifréttir og Spursmál. Lesandi getur gengið að hverri einustu fullyrðingu og athugað hana sjálfur. Þetta er sjaldgæfara en það ætti að vera í íslenskum skoðanaskrifum og telst höfundi til tekna.
Tvær aðfinnslur eru þó raunverulegar. Höfundur segir prófessorana „fullkomlega á sama máli“ og Torben Foss, en tilvitnunin sem hann leggur fram er skilyrt: það „yrði að gæta þess sérstaklega“ að hlutdeild Íslands héldist. Það er varfærnara orðalag en ályktun höfundar ber með sér. Þá gengur greinin fram hjá augljósustu gagnröksemdinni, að aðildarsamningur Noregs var aldrei fullgiltur og því aldrei reyndur í framkvæmd, sem er einmitt kjarninn í málflutningi SFS. Að láta hana ósvarað svarar ekki andstæðingnum heldur sniðgengur hann.
Orðaval ýtir líka undir: talað er um sögu sem hafi verið „spunnin upp“ og um „atlögu“ að starfsheiðri, og framkvæmdastjóri SFS er aldrei nefnd á nafn heldur einungis titluð „löglærði framkvæmdastjórinn“. Þau stílbrigði afmennska viðfangið um leið og efnislega ásökunin um ósannindi er sett fram. Fyrsti hluti greinarinnar um tolla og fiskvinnslu hangir auk þess laust við megininntakið, og 50.000 tonna töluna endurbirtir höfundur úr fyrirsögn Fiskifrétta, þótt hann merki hana réttilega sem fullyrðingu annarra.
Niðurstaða: efnismikil og vel gagnstudd greinargerð sem hefði orðið sterkari, ekki veikari, við að taka besta gagnrökið til efnislegrar úrlausnar.