visir.is
2026-06-10 10:00
Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst?
Skoðanagrein sem hvetur lesendur til að greiða atkvæði með framhaldi ESB-viðræðna í þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Höfundur byggir rök sín á spurningum frekar en gögnum og vísar til almennra efnahagslegra og öryggisþátta án tilvísana í heimildir.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um ESB-viðræður sem byggir nær eingöngu á orðræðulegum spurningum án gagna. Heiðarlegt í tóni en grunnt í röksemdafærslu.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og ber að meta sem slíka. Kjarni röksemdafærslunnar er skýr: ekki sé ástæða til að hafna samningi sem enginn hefur séð, og viðræður veiti upplýsingar sem gera þjóðinni kleift að taka upplýsta ákvörðun síðar. Þetta er gilt rökfræðilegt atriði og höfundur setur það fram á skiljanlegan hátt. Veikleikinn liggur í því að rökin eru nánast alfarið byggð á orðræðulegum spurningum: „Hvað ef samningurinn styrkir samkeppnishæfni Íslands?" „Er ekki eðlilegt að kanna hvort hægt sé að bæta þessi skilyrði?" Þessar spurningar kalla aldrei á svör og engum gögnum er beint til stuðnings. Fullyrðingin um að ungir Íslendingar búi við hærri vexti og meiri verðbólgu en jafnaldrar þeirra í Evrópu er ekki studd neinum tölum eða heimildum; lesandinn getur ekki sannreynt hana innan greinarinnar sjálfrar, þótt tölur um stýrivexti og verðbólgu séu almennt aðgengilegar hjá Seðlabanka Íslands og Eurostat. Sama á við um fullyrðinguna um „hundruð milljarða" vegna náttúruhamfara. Í skoðanagrein er ekki gerð krafa um jafnvægi, en gæði röksemdafærslunnar ráða mati. Hér er hin eiginlega rökræða um ókosti ESB-viðræðna eða aðildar einfaldlega sniðgengin; höfundur viðurkennir nánast ekkert sem andstæðingar gætu réttilega haldið fram. Þetta veikir sannfæringarkraft greinarinnar, jafnvel sem málsvörn, vegna þess að lesandinn getur fundið fyrir einstefnu. Greinin er þó vel uppbyggð, tónninn er hóflegur og höfundur er nafngreindur með bakgrunn. Sem skoðunarstykki er þetta heiðarlegt en grunnt.