Sjálf­stæð þjóð tekur sér sæti við borðið

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur kemur fram undir fullu nafni og embætti, bæði sem utanríkisráðherra og formaður Viðreisnar. Sú gagnsæi skiptir máli: lesandinn veit nákvæmlega hvaðan textinn kemur og hvaða pólitísku hagsmunir liggja að baki. Röksemdafærslan er líka innbyrðis samhangandi. Söguleg hliðstæðan við NATO, EFTA og EES er lögmæt og ábendingin um lýðræðishallann í EES, að Ísland taki upp regluverk án þess að sitja við ákvörðunarborðið, er vel þekkt og efnislega rétt greining sem fræðimenn og eftirlitsaðilar hafa ítrekað bent á.

Þar sem greinin bregst er í meðferð mótrakanna. Höfundur hælir íslenska sjávarútvegskerfinu sérstaklega en nefnir hvergi sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB, sem er einmitt umdeildasta atriðið í allri þessari umræðu á Íslandi. Að lofa auðlindastjórnina í einni málsgrein og sleppa því alveg hvað aðild myndi þýða fyrir hana er ekki smávægileg útlátun heldur veikleiki í röksemdafærslunni sjálfri. Sama gildir um fullyrðinguna um að viðræður snúist um að „senda okkar besta fólk til að semja“; þekkt gagnrýni er að aðildarviðræður snúist fyrst og fremst um upptöku regluverks og tímabundnar undanþágur, ekki eiginlega samninga. Höfundur svarar því ekki.

Andstæðingarnir eru auk þess teiknaðir upp í veikustu mögulegu mynd: þeir sem vilja „standa sem mest ein“ og sætta sig við „hliðarsalinn“. Enginn alvarlegur mótmælandi lýsir eigin afstöðu þannig. Myndlíkingin um borðið og hliðarsalinn er áhrifarík en gerir líka mikla vinnu fyrir höfund og kemur í stað efnislegrar umræðu.

Niðurstaða: læsileg, heiðarlega merkt og málefnaleg framsetning á pólitískri afstöðu, en hún velur sér auðveldu andstæðinginn og þegir um erfiðasta álitaefnið. Það heldur henni í meðallagi frekar en ofar.