ruv.is
2026-06-17 06:01
Ábendingar í árabil um fósturheimilið: „Maðurinn segist hafa keypt pylsur fyrir þau“
Ítarleg rannsóknarfrétt um fósturheimilið Gauksstaði, byggð á opinberum gögnum frá Þjóðskjalasafninu. Greinin birtir orðrétt úr minnisblöðum, bréfum og tölvupóstum yfirvalda sem sýna fram á ábendingar um harðræði frá 2013 til 2019. Eigandi fósturheimilisins neitaði viðtali þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Sterk rannsóknarfrétt um fósturheimilið Gauksstaði, byggð á frumgögnum úr Þjóðskjalasafni. Eiganda var boðið viðtal en hann neitaði. Smávægileg gagnrýni á að viðbrögð yfirvalda voru ekki sótt.
Gagnrýni Vitans
Þetta er öflug rannsóknarvinna sem byggir á frumgögnum úr Þjóðskjalasafninu, sem er ein sterkasta heimild sem blaðamaður getur byggt á. Greinin birtir orðrétt tilvitnun í minnisblöð, bréf og tölvupósta, sem gerir lesendum kleift að meta efnið sjálfir. Heimildir eru margvíslegar: minnisblöð Barnaverndarstofu, bréf Barnaverndarnefndar Reykjavíkur, umsagnir fagaðila á borð við barnageðlækninn Helga Garðar á BUGL, og vitnisburður fyrrverandi fósturbarna. Nafngreindur er Aron Eiríksson sem segir frá eigin reynslu, og eigendur Gauksstaða eru nafngreindir, sem er forsvaranlegt þar sem lögreglurannsókn var þegar lokið og þeir bera opinbera ábyrgð sem fósturforeldrar á vegum ríkisins. Réttilega er tekið fram að eigandinn Jón Steinar Konráðsson hafi ekki viljað veita viðtal þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir; gagnaðilanum var sannanlega gefinn kostur á að svara.
Smávægilegur veikleiki er sá að greinin hefði getað leitað eftir viðbrögðum frá Barnaverndarstofu og Barnaverndarnefnd Reykjavíkur við þeirri grundvallarspurningu hvers vegna heimilið var áfram vottað þrátt fyrir ábendingar. Eins er textinn á köflum ruglingslega uppbyggður, þar sem sama málsatvik er nefnt oftar en einu sinni. Setningin um nefndarálitið virðist rofna á miðri leið og orðalagið „tímaramminn miðist við 2002 vegna þess að þá tóku" klippist af. Þetta eru þó minni háttar annmarkar á grein sem sýnir raunverulegan blaðamannaskap: frumgögn voru aflað, samhengi gefið, og aðili fékk tækifæri til andsvara.