Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
vb.is 2026-08-31 11:01

Þorsteinn Pálsson, tapið og 52,8%

Skoðunarpistill undir dulnefninu Óðinn sem tengir niðurstöðu Evrópusambandskosningarinnar við formannskjörið 1991 og gagnrýnir Þorstein Pálsson fyrir að tengja Davíð Oddsson við aðildarhugmyndir. Sögulegi hlutinn er vel undirbyggður og bein tilvitnun í Þorstein er sannreynanleg, en kjarnaröksemdin hvílir á veikri lestrarforsendu.

Einkunn Vitans: 6/10
Leiðrétting
Uppfært 2026-08-31
Í upphaflegu mati var greinin gagnrýnd fyrir að endurtaka texta. Sú endurtekning reyndist stafa af villu í textasöfnun Vitans en ekki af frágangi greinarinnar: efni sem birtist einu sinni í upprunalegu greininni skilaði sér tvítekið í afriti Vitans. Athugasemdin hefur verið fjarlægð. Önnur atriði matsins standa óbreytt og einkunn er óbreytt.
Mat Vitans
Óðinn hleður pistilinn sögulegum staðreyndum með ártölum, en eina fullyrðinguna sem mátti sannreyna, tillögu framtíðarnefndarinnar 1989, lætur hann ókannaða.
Gagnrýni Vitans

Birt sem skoðunarefni undir dulnefni, sem er löng hefð í viðskiptablaðapistlum og ekki aðfinnsluefni í sjálfu sér.

Sögulega beinagrindin er óvenju vel gerð fyrir pistil af þessu tagi: þingræða Davíðs 16. maí 1991 er dagsett og tilvitnuð, Maastricht, ERM-hrunið, Lissabon og endurreisnarsjóðurinn 2020 eru nefnd með ártölum, og ræða Helmut Kohl 2. febrúar 1996 er staðsett. Tilvitnunin í Þorstein er tekin úr nafngreindum hlaðvarpsþætti, svo lesandinn getur flett henni upp. Þetta er sannreynanlegt.

Rökin bresta hins vegar þar sem mest liggur við. Þorsteinn segir að framtíðarnefnd undir formennsku Davíðs hafi lagt til aðildarumsókn; Óðinn hrekur það með afstöðu Davíðs tveimur árum síðar. Það hrekur ekki neitt. Eina fullyrðingin sem raunverulega mátti sannreyna, hvað nefndin frá 1989 lagði til, er skilin eftir ókönnuð, þótt gögn um landsfundarnefndir liggi fyrir. Niðurlagið um að Þorsteinn „eigni“ Davíð eigin skoðanir er því ásökun sem pistillinn sjálfur styður ekki.

Talnaleikurinn með 52,8% er skemmtileg tilviljun, en honum er gefið vægi sem hann hefur ekki.

Saga greiningar
  • 2026-08-31 17:53 — Mat endurskoðað
    Athugasemd um endurtekinn texta fjarlægð. Endurtekningin stafaði af villu í textasöfnun Vitans, ekki af greininni sjálfri.
  • 2026-08-31 15:50 — Upphafleg greining birt
Sjá upphaflegu gagnrýnina

Birt sem skoðunarefni undir dulnefni, sem er löng hefð í viðskiptablaðapistlum og ekki aðfinnsluefni í sjálfu sér.

Sögulega beinagrindin er óvenju vel gerð fyrir pistil af þessu tagi: þingræða Davíðs 16. maí 1991 er dagsett og tilvitnuð, Maastricht, ERM-hrunið, Lissabon og endurreisnarsjóðurinn 2020 eru nefnd með ártölum, og ræða Helmut Kohl 2. febrúar 1996 er staðsett. Tilvitnunin í Þorstein er tekin úr nafngreindum hlaðvarpsþætti, svo lesandinn getur flett henni upp. Þetta er sannreynanlegt.

Rökin bresta hins vegar þar sem mest liggur við. Þorsteinn segir að framtíðarnefnd undir formennsku Davíðs hafi lagt til aðildarumsókn; Óðinn hrekur það með afstöðu Davíðs tveimur árum síðar. Það hrekur ekki neitt. Eina fullyrðingin sem raunverulega mátti sannreyna, hvað nefndin frá 1989 lagði til, er skilin eftir ókönnuð, þótt gögn um landsfundarnefndir liggi fyrir. Niðurlagið um að Þorsteinn „eigni“ Davíð eigin skoðanir er því ásökun sem pistillinn sjálfur styður ekki.

Talnaleikurinn með 52,8% er skemmtileg tilviljun, en honum er gefið vægi sem hann hefur ekki. Textinn er auk þess óyfirlesinn: brotnar setningar og tilvitnun sem birtist tvisvar.

← Til baka á forsíðu