Fær þjóðin eðlilega rentu?
Skoðanagrein um auðlindarentu í sjávarútvegi þar sem höfundur aðgreinir almenna skatta, veiðigjald og rentu og krefst þess að hlutur eigandans verði birtur árlega með fjárlögum. Greinin styðst við ritrýnda rannsókn, lagatexta og erlendan samanburð og er óvenju öguð í fullyrðingum. Helsti veikleiki er að mælingaraðferðin sjálf er ekki dregin í efa.
Birt undir skoðanamerki, og þar er hún rétt staðsett. Það sem vekur mesta athygli er sjaldgæfur agi í fullyrðingum: höfundur segir beinlínis að ekki sé hægt að svara spurningu fyrirsagnarinnar fyrir árið 2026, aðeins fyrir tímabilið 2008 til 2017, og að rannsóknin sem hann vitnar í ákveði ekkert eitt skatthlutfall. Slík sjálfstakmörkun er fátíð í umræðu um veiðigjöld.
Heimildaskráin er raunveruleg og sannreynanleg: lög nr. 116/2006, Gunnlaugsson og fleiri í Marine Resource Economics 2020, skattspor KPMG og SFS, norska Skatteetaten. Höfundur gætir þess líka að slá ekki um sig með mótrökum sem hann hefur ekki: erlend fjárfesting sanni hvorki misferli né óeðlilegt útstreymi fjármagns, og norska eldisleiðin sé ekki svar um villtar veiðar.
Gatið er aðferðafræðilegt. Mæling auðlindarentu er sjálf umdeild, ekki síst hvað telst „eðlileg ávöxtun fjármagns“, og höfundur meðhöndlar niðurstöðutölur rannsóknarinnar sem fastar stærðir án þess að nefna næmni þeirra, þótt hann krefjist einmitt næmnigreiningar af hinu opinbera. Þá er tillagan um eigandareikning sett fram án nokkurs mats á kostnaði eða framkvæmd.
Sterk greinargerð sem ofmetur ekki eigin niðurstöðu.
