Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
ruv.is 2026-09-01 17:49

Samfylkingin stækkar en Viðreisn minnkar

RÚV greinir frá nýjum þjóðarpúlsi Gallups með fullri aðferðafræði: dagsetningum, úrtaksstærð, þátttökuhlutfalli og vikmörkum. Fréttin gengur þó lengra en tölurnar leyfa með því að flokka framboðin eftir stöðu þeirra í þjóðaratkvæðagreiðslunni og setja fylgisbreytingar í það samhengi. Þingmannaútreikningar eru birtir án þess að reikniaðferðin sé skýrð.

Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Aðferðafræði Gallups er birt til fyrirmyndar, en fréttin flokkar framboð eftir já/nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni og býður þannig upp á orsakasamband sem könnunartíminn leyfir ekki.
Gagnrýni Vitans

Aðferðafræðin er til fyrirmyndar og ætti að vera fyrirmynd annarra: könnunartími, úrtaksstærð 13.836, þátttökuhlutfall 40,2 prósent, vikmörk og úrtaksgrunnur allt uppgefið. Lesandinn getur sannreynt undirstöðuna, sem er ekki sjálfgefið í íslenskri kannanaumfjöllun.

Framsetningin er hins vegar tvíbent. Fréttin skiptir flokkunum í „já-flokka“ og „nei-flokka“ og raðar fylgisbreytingum við þá skiptingu, sem býður upp á að lesandinn dragi orsakasamband. Í næstu andrá viðurkennir fréttin sjálf að könnunin hafi verið gerð fyrir atkvæðagreiðsluna og hafi því varla litast af henni. Fyrirvarinn dregur úr skaðanum, en þá má spyrja af hverju umgjörðin var valin. Sérstaklega þegar hluti breytinganna liggur nærri uppgefnum vikmörkum án þess að á því sé minnst.

Þingmannatalan, 29 sæti til Samfylkingar og Viðreisnar, er vörpuð tala en ekki mæling. Reikniaðferðin er ekki skýrð og engin greiningarrödd, hvorki frá Gallup né óháðum kunnáttumanni, staðfestir hana. Loks stendur augljós tvítekning í setningunni um fylgi Framsóknar sem hefði átt að stöðvast við prófarkalestur.

← Til baka á forsíðu