Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1.
Skoðunargrein Jóns Torfa Jónassonar um hlutverk prófa, einkunna og PISA-mats í íslensku skólakerfi. Höfundur greinir milli aðhalds-, valröðunar- og leiðsagnarhlutverks prófa og hvetur til þess að umræðan snúist frekar um námsefni og starfsþróun kennara. Ein tilvísun í ytri heimild, að öðru leyti byggt á reynslu og röksemdum höfundar.
Greinin er birt sem skoðunarefni, og hún nýtur þess að höfundur upplýsir sjálfur um stöðu sína: hann starfaði við Háskóla Íslands og bar ábyrgð á kennaramenntun. Slík upplýsingagjöf styrkir traust lesandans og er of sjaldgæf í íslenskum skoðanadálkum.
Rökfærslan er skýrust þar sem greint er á milli þess hvað próf gerir og hvað mælitæki er. Sá greinarmunur, að talnakvarði geri athugun ekki að mælingu, er vel útfærður og gagnlegur lesanda. Á öðrum stöðum hallar á fullyrðingar án stuðnings. Að samræmd próf hafi ekki tryggt jafnræði er sett fram sem staðreynd um heila öld skólasögu; sama gildir um að leiðsagnargildi prófa sé „ómarkvisst“ við nána skoðun. Slíkt er einmitt rannsakað efni og höfundur hefði hæglega getað vísað í eitthvað.
Veikasti punkturinn er retórískur: höfundur nefnir mælingarvanda PISA en ákveður svo að leiða hann hjá sér. Þar er dregin upp gagnrýni sem er aldrei studd. Andstæðingarnir eru líka ónafngreindir, „sumir vilja víkja sér undan“, og fá því ekki tækifæri til að vera annað en grýla.
