Land­búnaður og mat­væla­verð – Fram­tíðar þróun

Greinin er birt undir skoðanamerki, sem er ritstjórnarleg ákvörðun í sjálfu sér, og hana ber að meta á forsendum röksemda, ekki heimildabalans. Þar stendur höfundur sig betur en margir: 462 kúabú og um 56 kýr á bú, 56% hærra verðlag matvæla en að meðaltali í ESB, samanburður Eurostat á mjólk, ostum og eggjum, finnska fyrirmyndin innan sameiginlegrar landbúnaðarstefnu. Þetta eru tölur sem lesandi getur í grundvallaratriðum gengið að og sannreynt, þótt vísað sé beint til Eurostat aðeins í öðru tilvikinu og ekki tilgreint hvaðan búatalan er komin.

Svo kemur brotalömin. Höfundur gefur sér að tollverndin sé meginskýring á háu matvælaverði, en hvergi er tekist á við aðrar viðurkenndar skýringar: launastig, smæð markaðar, flutningskostnaður, virðisaukaskattur, gengisþróun og samþjöppun í smásölu. Þegar 56% verðmunur er lagður fram beint í kjölfar kaflans um tollverndina verður ályktunin fyrir lesandann skýrari en gögnin réttlæta. Svipað gildir um orðalagið „Sambærileg rök ættu augljóslega við um Ísland“; orðið „augljóslega“ vinnur hér verk sem röksemd ætti að vinna, því einmitt óvissa um niðurstöðu aðildarsamninga er kjarni ágreiningsins.

Nokkrar framtíðarspár eru einnig settar fram í fullyrðingarformi án stuðnings: að kindakjötsneysla muni minnka, að nýsköpun vaxi með stærri einingum. Áhrif aukins innflutningsfrelsis á byggðir landsins fá eina hliðarsetningu um að það „myndi vissulega reynast sumum framleiðendum erfitt“, sem er þunn viðurkenning á stærsta gagnrökinu. Höfundur nefnir heldur ekki að beinar greiðslur leggjast á skattgreiðendur, þótt hann telji þær gegnsærri.

Niðurstaða: heiðarleg og læsileg grein með raunverulegum tölum og skýrri afstöðu, en hún velur sér auðveldu andstæðingana og lætur mikilvægustu orsakatengslin ósönnuð. Hæfileg en ekki fyrirmyndarumræða.