Niðurstöður PISA „rauða spjaldið í námsárangri“
Fréttavakt um niðurstöður PISA 2025 og blaðamannafund mennta- og barnamálaráðherra. Tölur eru sóttar í könnunina sjálfa og tilkynningu Stjórnarráðsins, og fréttastofan tekur eigið viðtal við ráðherra. Röddin er hins vegar nánast eingöngu ráðherrans og tvær tölur stangast á.
Talnaframsetningin klikkar á einum stað sem skiptir máli: sagt er að 44% búi ekki yfir grunnhæfni í lesskilningi og að „hlutfallið lækkaði um 4% frá 2022“, en annars staðar í sömu vakt er árangurinn sagður sá versti frá upphafi. Þetta getur ekki bæði staðið. Lesandi sem reynir að skilja umfang vandans fær tvær ósamrýmanlegar tölur og enga leiðréttingu.
Heimildagrunnurinn er að öðru leyti í lagi. PISA-tölurnar eru nafngreindar og sannreynanlegar, tilkynning Stjórnarráðsins er tilgreind og fréttastofan vinnur eigið viðtal við Ingu Sæland. Það er raunveruleg vinna, ekki endurvinnsla.
Raddflóran er samt einsleit. Ráðherrann fær að lýsa aðgerðum sínum, skilgreina vandann og spá fyrir um árangur án þess að nokkur utan ráðuneytisins sé beðinn um mat. Kennarasambandið, skólastjórnendur, menntunarfræðingar og stjórnarandstaða eru fjarri. Þegar boðaðar eru „skipulagðar“ aðgerðir í umdeildu máli þarf einhver annar en höfundur þeirra að leggja mat á hvort þær snúa við þróuninni. Símafriðurinn er tekinn upp sem lausn án fyrirvara.
Að Hildur Björnsdóttir hafi afboðað sig „samkvæmt heimildum fréttastofu“ er smáatriði, en ónefnd heimild fyrir svo léttvægu atriði er óþörf.