visir.is
2026-07-14 09:31
Þjóðarsjóðurinn okkar heitir Landsvirkjun. Erum við að ávaxta hann?
Skoðanagrein Sigvalda Einarssonar, stofnanda og framkvæmdastjóra Orkuskipta ehf., sem byggir gervigreindina Alvitur. Hann heldur því fram að Ísland eigi að nýta hreina orku sína til að byggja upp innlenda reiknigetu og gervigreindarinnviði frekar en að selja orkuna ódýrt til erlendra aðila. Greinin er vel skrifuð og afdráttarlaus en höfundur lýsir ekki yfir hagsmunatengslum sínum fyrr en í botni textans.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel skrifuð skoðanagrein um orkustefnu og gervigreind, en höfundur rekur sjálfur fyrirtæki á þessu sviði og hagsmunatengslin koma of seint fram.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun, og þar er hún metin. Höfundur er nafngreindur sem stofnandi og framkvæmdastjóri Orkuskipta ehf., sem byggir gervigreindarverkefnið Alvitur. Þetta eru veigamikil hagsmunatengsl sem hafa áhrif á allan boðskap textans, en þeim er vísað í eina setningu neðst; lesandinn sér þau ekki áður en hann tekur röksemdafærsluna inn. Vísinn ber ábyrgð á birtingu og hefði getað merkt tengsl höfundar skýrar.
Röksemdafærslan sjálf er skýr í strúktúr: orka, reiknigeta, innlend verðmætasköpun. Höfundur kemur til móts við augljósa mótbáru, þ.e. að þetta sé bara kall um ódýra orku til erlendra risa, og svarar henni. Það eykur trúverðugleikann. Hins vegar er greinilegt að meginniðurstaðan, innlend reiknigeta undir íslenskri lögsögu, er einmitt það sem fyrirtæki höfundar býður. Greinin virkar því að hluta til sem málflutningur fyrir eigin viðskiptahagsmuni, klæddur í þjóðhagslegan búning. Ekkert tölulegt efni styður meginmálin; fullyrðing um bilun í spenninum á Grundartanga haustið 2025 er sett fram sem staðreynd en ekki tilvísað í heimildir. Rökfærslan er sannfærandi sem pólitískt ákall en skorir ekki hátt sem rökstutt greiningarstykki.
