Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
visir.is 2026-08-24 22:41

Því er ekki betur vandað til verka?

Skoðunargrein fyrrverandi kennara og náms- og starfsráðgjafa þar sem boðaðar breytingar á námsmati í grunnskólum eru gagnrýndar. Greinin sprettur af einu viðtali á Vísi við aðstoðarmann menntamálaráðherra og byggir að öðru leyti á starfsreynslu höfundar. Röksemdafærslan er skýr og hagnýt en einhliða: kostir breytinganna eru hvergi teknir til alvarlegrar skoðunar.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Fagleg skoðanagrein um námsmat sem spyr réttra spurninga, en byggir alfarið á einu viðtali sem er endursagt eftir minni og tekst ekki á við gagnrýnina á bókstafakerfið.
Gagnrýni Vitans

Miðillinn birtir þetta undir skoðanamerki, og það er rétt flokkun. Styrkur greinarinnar liggur í því að höfundur talar af augljósri fagþekkingu og spyr áþreifanlegra spurninga sem hægt væri að svara: liggur skipting íslensku í bókmenntir, ritun, stafsetningu og málfræði fyrir í öllum greinum, hvar er hana að finna, og hvað verður um stjörnumerktar einkunnir nemenda sem vinna eftir einstaklingsnámskrá? Þetta eru nákvæmlega þær spurningar sem blaðamenn hefðu átt að bera upp í viðtalinu sjálfu. Sömuleiðis er skýringin á því hvað B stendur fyrir í hæfnimiðuðu kerfi gagnleg leiðrétting á algengum misskilningi.

Heimildagrunnurinn er hins vegar þunnur miðað við umfang fullyrðinganna. Allt hangir á einu viðtali sem höfundur endursegir eftir minni; hvergi er beint vitnað í orð aðstoðarmannsins, ekki vísað í texta Aðalnámskrár, drög ráðuneytisins eða opinbera kynningu. Fullyrðingin um að dreifingin hafi upphaflega átt að nálgast „normalkúrfu“ er söguleg staðhæfing sem lesandinn getur ekki sannreynt innan greinarinnar. Sama gildir um túlkunina á að lægsta einkunn 4 merki fjörutíu prósent af væntum árangri; það er ályktun höfundar, ekki eitthvað sem sýnt er fram á.

Þyngst vegur að rökin ganga aðeins í aðra átt. Bókstafakerfið hefur sætt umtalsverðri og útbreiddri gagnrýni hér á landi fyrir óskýrleika gagnvart foreldrum og ósamræmi milli skóla, en greinin viðurkennir ekki að nokkuð sé til í þeirri gagnrýni. Höfundur mælir jafnframt með samræmdu miðlægu námsmati en hafnar birtingu niðurstaðna eftir skólum, án þess að útskýra hvernig gagnsæi og samanburður eiga þá að fara saman. Vandaður málflutningur hefði tekist á við mótrökin í stað þess að ganga fram hjá þeim.

Niðurstaða: heiðarleg og fagleg grein sem spyr réttra spurninga, en hún er endursögn á einu viðtali fremur en úttekt á breytingunum sjálfum og forðast erfiðustu mótbáruna við eigin afstöðu.

← Til baka á forsíðu