heimildin.is
2026-07-31 07:00
Hliðarbisness alþingismanna
Ítarleg yfirlitsgrein Heimildarinnar um eignarhald og hliðarstarfsemi alþingismanna, byggð á opinberum gögnum úr hagsmunaskrá Alþingis, ársreikningum og fyrirtækjaskrá Skattsins. Þingmenn fá sjálfir að tjá sig og heimildir eru nefndar á nafn. Greinin er vel unnin rannsóknarfréttamennska þótt nokkuð skorti á gagnrýna samhengissetningu.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Ítarleg yfirlitsgrein um eignarhald þingmanna, vel studd opinberum gögnum og svörum viðmælenda. Vantar þó gagnrýna sérfræðiröst og samhengi um hagsmunaárekstra.
Gagnrýni Vitans
Styrkleiki greinarinnar er augljós: blaðamaður hefur farið kerfisbundið í gegnum hagsmunaskrá Alþingis, ársreikninga og fyrirtækjaskrá og sett fram staðreyndir sem lesandinn getur sannreynt. Beinar fyrirspurnir til þingmanna, eins og Bergþórs Ólasonar, Jóns Gnarrs, Sigurðar Arnar og Höllu Hrundar, gefa greindinni frekara vægi og sýna að viðkomandi fengu tækifæri til að svara. Tölulegar fullyrðingar um hagnað, arðgreiðslur og eignarhluti eru í langflestum tilfellum raktar til ársreikninga, sem er góð heimildavinna.
Það sem vantar er gagnrýnið samhengi. Greinin listar upp eignarhald og starfsemi en spyr sjaldan hvort hagsmunaárekstrar séu til staðar í reynd, hvort þingmenn hafi tekið þátt í lagasetningu sem snertir fyrirtæki sín, eða hvort núverandi reglur um hagsmunaskráningu séu fullnægjandi. Bergþór Ólason er eini þingmaðurinn sem greinin bendir á að hafi brotið skráningarreglur, en ekki er sótt viðtal við forseta Alþingis eða aðra sem bera ábyrgð á eftirliti með skráningunni. Sérfræðingur á sviði stjórnskipunar eða siðfræði hefði styrkt greinina verulega. Einnig hallar nokkuð á Sjálfstæðisflokkinn í umfjölluninni; fimm þingmenn úr þeim flokki fá ítarlega umfjöllun á meðan aðrir flokkar fá styttri kafla. Þetta kann að endurspegla raunverulegt eignarhald en skapar samt ójafnvægi í framsetningunni sem hefði mátt útskýra betur.
