Yngstu og elstu neikvæðust gagnvart aðildarviðræðum
Frétt um nýja Gallup-könnun fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB, þar sem sundurliðun eftir aldri og landshlutum er í forgrunni. Heimildin er nafngreind og samanburður við fyrri könnun er gerður, en engar aðferðafræðiupplýsingar fylgja og tölurnar um elsta aldurshópinn stangast á innbyrðis.
Alvarlegasti bresturinn er í kjarna fréttarinnar sjálfrar: um elsta hópinn segir að 47 prósent séu jákvæð og 57 prósent neikvæð. Það leggst saman í 104 prósent. Í frétt sem byggir alfarið á tölum er slík ósamkvæmni ekki smávægileg innsláttarvilla, hún gerir lesandanum ókleift að vita hver niðurstaðan var, og fyrirsögnin um afstöðu elstu kjósenda hvílir á þeirri sömu tölu. Yfirlestur hefði átt að stöðva þetta, líkt og önnur hnökrana („á miðjun aldri“, „fyrri könunnar“, „hvort hún vilji hefja samningaviðræður“).
Gallup er nafngreind heimild og það telur. Blaðamaðurinn gerir líka meira en að endursegja eina töflu: hann ber saman við könnun frá miðjum ágúst, dregur fram þróun hjá kjósendum Flokks fólksins og VG og setur afstöðu forystufólks VG í samhengi. Það er raunverulegt viðbótarvirði. En hvergi er nefnt hversu margir svöruðu, hvenær könnunin var gerð, hvert svarhlutfallið var eða hver lét gera hana. Fréttin vísar sérstaklega til þess að breytingar séu „innan vikmarka“ án þess að segja lesandanum hver vikmörkin eru. Í undirhópum eins og aldursflokkum og landsbyggð eru vikmörkin einmitt stærst, og þar liggja stærstu fullyrðingar fréttarinnar.
Framsetningin er að öðru leyti hófstillt. Ekkert í orðavali hallar á já eða nei, og lokamálsgreinin um að staðan sé hnífjöfn er ábyrg. Ummæli Katrínar Jakobsdóttur á fundi Áfram Ísland eru þó endursögð án beinnar tilvitnunar og orðalagið „vakti athygli“ er ritstjórnarleg mæling frekar en frétt.
Niðurstaða: efnistökin eru gagnleg og heimildin sannreynanleg í grunninn, en tölugalli í burðarstoð fréttarinnar og algjör fjarvera aðferðafræði draga þetta niður úr því sem hefði annars verið snyrtileg pólitísk könnunarfrétt.
