Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 36 gr. 6.6
visir.is 330 gr. 5.9
ruv.is 388 gr. 5.8
mbl.is 363 gr. 5.7
vb.is 93 gr. 5.5
mannlif.is 125 gr. 5.2
nutiminn.is 53 gr. 5.2
dv.is 246 gr. 5.1
heimildin.is 36 gr. 6.6
visir.is 330 gr. 5.9
ruv.is 388 gr. 5.8
mbl.is 363 gr. 5.7
vb.is 93 gr. 5.5
mannlif.is 125 gr. 5.2
nutiminn.is 53 gr. 5.2
dv.is 246 gr. 5.1
visir.is 2026-08-29 09:30

NEI heldur öllu opnu. JÁ er veg­ferð að lokun

Skoðanagrein formanns Heimssýnar sem stillir þjóðaratkvæðagreiðslunni upp sem valinu milli opinna og lokaðra dyra. Framsetningin er skýr og hagsmunatengsl höfundar gefin upp, en engin fullyrðing er stutt heimild og greinin gengur framhjá EES-samningnum, sem er kjarninn í mótröksemdum við sjálfa röksemd hennar.

Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um ESB-atkvæðagreiðsluna sem byggir á dyrahliðstæðum en engum staðfestum heimildum, og nefnir EES-samninginn ekki einu orði þótt hann sé kjarni málsins.
Gagnrýni Vitans

Dyrahliðstæðan gengur í gegnum alla greinina og hún virkar sem áróðurstæki, en hún leysir höfundinn undan því að nefna eina einustu staðfesta heimild. Fullyrðingin um að Evrópusambandið „stefni að því að verða sambandsríki“ er sett fram sem staðreynd, ekki sem umdeild pólitísk túlkun. Sama gildir um það að neitunarvald aðildarríkja hafi „smám saman horfið í hverjum málaflokknum á fætur öðrum“; þar hefði mátt nefna tiltekin dæmi, tiltekna sáttmálabreytingu eða tiltekið ártal. Lesandi getur ekki sannreynt neitt af þessu innan greinarinnar.

Alvarlegasta röksemdaeyðan er þó ekki heimildaskortur heldur þögn. Grein sem byggir alla afstöðu sína á því hverjir setji Íslandi lög nefnir ekki EES-samninginn einu orði. Það er sá samningur sem gerir það að verkum að Ísland tekur nú upp stóran hluta reglna sambandsins án atkvæðisréttar við borðið. Höfundur má vel svara þeirri mótbáru, en að sleppa henni algjörlega í grein um fullveldi og lagasetningu er ekki áhersluval, heldur veikleiki í rökstuðningnum sjálfum.

Innri spenna er líka til staðar. Sambandið er í einni málsgrein lýst sem valdasæknu og lokuðu, en í næstu er fullyrt að það „muni alltaf vilja Ísland“ og að NEI loki engum dyrum. Hvort tveggja getur verið rétt, en það kallar á rökstuðning sem kemur ekki. Talan um 95% jarðarbúa er nálægt lagi reikningslega, en hún er notuð sem ígildi þess að aðild loki viðskiptaleiðum, sem er allt annað mál og ósannað í greininni.

Það sem greinin gerir vel: hún er stutt, aðgengileg og laus við persónulegar ávirðingar, og hagsmunatengsl höfundar sem formanns Heimssýnar koma skýrt fram. Sú gagnsæi vegur nokkuð upp á móti. Vísir birtir efnið undir skoðanamerki og í opnu safni greina úr báðum áttum, sem er réttmæt ritstjórnarleg ráðstöfun. Innan þess ramma stendur greinin samt sem staðhæfingasúpa fremur en röksemdafærsla: fullyrðingar um framtíð sambandsins og áhrif aðildar eru bornar fram sem sjálfgefnar, án nokkurs rökstuðnings sem lesandi getur prófað.

← Til baka á forsíðu