Fróði lýsir áhyggjum: „Þetta hefur komið í ljós hjá mörgum á Íslandi“
Endursögn á viðtali Morgunblaðsins við stjórnarformann Frísk, félags rétthafa, þar sem könnun á vegum félagsins sjálfs er birt án nokkurra upplýsinga um aðferðafræði, úrtak eða tímasetningu. Engin rödd kemur á móti hagsmunaaðilanum og sterk fullyrðing um að straumar hafi verið „raktir til fólks“ fer óprófuð í gegn. Eigið framlag miðilsins er nánast ekkert.
Talan sem ber fréttina uppi, að tæplega þriðjungur Íslendinga nýti ólöglegt streymi, kemur úr könnun sem Frísk, félag rétthafa, lét sjálft gera. Það er ekki sjálfkrafa ógilt, en þá þarf lesandinn að fá að vita hver framkvæmdi könnunina, hvenær, hversu stórt úrtakið var og hvernig spurt var. Ekkert af þessu fylgir. Sama gildir um samanburðinn við Danmörku, Svíþjóð og Finnland: hann er borinn fram sem staðreynd en er í reynd óstaðfest fullyrðing viðmælandans.
Þyngsta atriðið er þó fullyrðingin um að straumar hafi verið „raktir til fólks“ og búnaður þess nýttur til dreifingar, og að þetta hafi „komið í ljós hjá mörgum á Íslandi“. Þetta er óvenju sterk staðhæfing sem snertir hugsanlega refsiábyrgð almennra notenda. Hún er látin standa án þess að leitað sé til lögreglu, Fjarskiptastofu, netöryggissérfræðings eða nokkurs annars sem gæti staðfest eða dregið úr henni. Hér hefði eitt símtal breytt fréttinni úr endursögn í blaðamennsku.
Heimildakeðjan er svo að auki tvíliða: Vitað er um viðtalið úr Morgunblaðinu, sem er heiðarlega tekið fram, en miðillinn bætir engu við, hringir ekki í neinn og aflar engra gagna. Frásögn hagsmunasamtaka af eigin könnun, endurbirt umbúðalaust sem frétt, er nákvæmlega sú tegund framsetningar sem lesandi getur dregið skakka mynd af.
Niðurstaða: efnistökin eru málefnaleg og heimildin nafngreind, en framlag miðilsins sjálfs er ekkert og engin mótrödd fæst. Þetta lendir í neðri hluta skalans.
