visir.is
2026-08-08 09:02
Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“
Greinin er í raun langt viðtal við framkvæmdastjóra Hagkaups þar sem hann fær rúman vettvang til að kynna snyrtivörusölu fyrirtækisins og vara við samkeppni á svokölluðum gráum markaði. Engin óháð heimild er ráðfærð, hvorki frá eftirlitsaðilum, samkeppnisaðilum né neytendaverndarsamtökum. Framsetningin gerir viðskiptahagsmuni Hagkaups að fréttaefni án þess að gagnrýna sjónarhorn komi fram.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Viðvörun um snyrtivörur á gráum markaði kemur eingöngu frá framkvæmdastjóra Hagkaups, án staðfestingar eftirlitsaðila. Greinin les sem kynningarviðtal.
Gagnrýni Vitans
Stærsti gallinn er hversu einhliða greinin er. Eini heimildamaðurinn er Sigurður Reynaldsson, framkvæmdastjóri Hagkaups, og hann fær að skilgreina bæði vandamálið (ólöglegar snyrtivörur á gráum markaði) og lausnina (kaupa hjá Hagkaup). Fullyrðing hans um að „grái markaðurinn" sé að stækka og að ólöglegar vörur séu í umferð á Íslandi er hvorki studd gögnum frá eftirlitsstofnunum eins og Neytendastofu né staðfest af óháðum aðilum. Þetta er alvarleg heimildaveila þegar fyrirsögn greinarinnar er viðvörun við neytendavanda: lesandinn fær viðvörunina einungis í gegnum auglýsingarsjónarhorn eins verslunaraðila. Tölurnar um veltuaukningu og hlutfallsbreytingar virðast koma úr innri gögnum Hagkaups, sem er eðlilegt í viðtali við framkvæmdastjóra, en ekkert er sett í samhengi við snyrtivörumarkaðinn í heild eða sölutölur annarra aðila.
Greinin les meira sem kynningarviðtal en sem frétt, þrátt fyrir að vera birt sem ritstjórnarefni í viðskiptahluta. Áhugaverðar staðhæfingar, til dæmis um þýfi og endursölu á gáluðum vörum, fá að standa fullyrðingalaust á orðum eins manns. Blaðamaðurinn spyr ekki erfiðar spurningar, óskar ekki eftir dæmum, og leitar ekki til Tollstjóra eða neytendaeftirlits til að sannreyna ásakanir. Fyrir grein sem ber viðvörunarfyrirsögn er þetta of lítið.