Pistill: Maran og svikin
Pistill Árna Helgasonar úr Sunnudagsblaðinu rekur forsögu þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður og heldur því fram að fátt styðji að loforðasvik frá 2013 hafi legið þungt á þjóðinni. Röksemdin hvílir á kosningatölum og stjórnarsáttmálum sem lesandi getur að mestu sannreynt, en meginniðurstaðan er dregin af ansi hröðum ályktunum.
Pistill sem birtur er undir fréttaflokki; sú ákvörðun mbl.is er ritstjórnarleg og verð þess að nefna, því lesandi sem skannar yfirlit gæti tekið skoðunarefni fyrir frétt. Fyrirsögnin merkir efnið þó rétt.
Rökfærslan er skýr og byggð á tölum úr opinberum kosningaúrslitum: 29% Sjálfstæðisflokks, afhroð Samfylkingar, 11% Viðreisnar. Þetta er sannreynanlegt og höfundi til hróss að hann setur það fram nákvæmlega. Vandinn liggur í ályktuninni. Að kjósendur hafi ekki refsað flokkunum árið 2016 er notað sem sönnun þess að málið hafi ekki verið mikilvægt, en kosningar snúast um mörg mál í einu og árið 2016 var sérstaklega óvenjulegt. Höfundur nefnir engan annan möguleika á skýringu, og þar veikist röksemdin mest.
Lykilfullyrðingin um að stjórnarsáttmáli ríkisstjórnarinnar 2017 hafi ekki kveðið á um þjóðaratkvæðagreiðslu er sett fram án tilvitnunar. Þetta er umdeilt atriði og burðarás í málflutningnum; bein tilvitnun í sáttmálann sjálfan hefði kostað eina línu og styrkt pistilinn verulega.
Lokasetningin, um „mjög afmarkaðan hóp“, er staðhæfing um afstöðu þjóðarinnar sem höfundur styður ekki með neinum mælingum, þótt slík gögn séu til.
