visir.is
2026-07-14 16:31
Getur Evrópusinni af hugsjón sannfært hrædda þjóð?
Skoðanagrein Sigurjóns Ólafssonar, stjórnmálafræðings, þar sem hann færir rök fyrir JÁ-atkvæði í þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður 29. ágúst. Greinin byggir á sögulegum hliðstæðum um NATO, EFTA, EES og bjórbann og dregur þá ályktun að andstaða við alþjóðlega samvinnu hafi alltaf reynst röng. Rökstuðningurinn er persónulegur og tilfinningalegur fremur en gagnastyddur.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Einlæg en einhæf skoðanagrein um ESB sem forðast öll raunveruleg álitamál aðildar og afgreiðir andstöðu sem „ótta" án þess að takast á við sterkustu mótrök.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Sigurjón leggur fram skýra og einlæga afstöðu; kjarninn er sögulegar hliðstæður þar sem Íslendingar óttuðust alþjóðlega þátttöku en hún reyndist gagnleg. Sem rökstuðningur er þetta skiljanlegt, en nokkuð einhæft. Sömu spurningunni („hvar værum við stödd í dag?") er varpað fram aftur og aftur án þess að höfundur reyni að svara henni, og hliðstæðurnar eru ójafnar: að bera saman afnám bjórbanns við ESB-aðild er fremur léttvægt. Alvarlegra er að greinin víkur ekki einu orði að þeim raunverulegu álitamálum sem skipta máli í ESB-umræðunni, svo sem sjávarútvegsstefnu, gjaldmiðli eða fullveldisáhrifum í reynd, og gerir þannig lítið úr andstöðusjónarmiðum með því einu að flokka þau sem „ótta". Fullyrðingar um „fasíska" uppgang í Evrópu og „alræðisríki" í Bandaríkjunum eru settar fram án nokkurrar tilvísunar. Í skoðanagrein þarf ekki jafnvægi sjónarmiða, en hugmyndafræðileg heiðarleiki krefst þess að höfundur takist á við sterkustu mótrök andstæðinga, ekki aðeins veikustu. Greinin sannfærir líklega þá sem þegar eru sammála en svarar ekki spurningunni í eigin fyrirsögn.
