Frá hruni til hávaxta – hvað lærðum við eigin­lega?

Meginþesisan — að umbætur eftir hrunið hafi verndað stofnanir frekar en heimili — er lögmæt og hefur verið rædd víða í íslenskri almennri umræðu. Pistillinn byggir þó nær alfarið á mælskulegum fullyrðingum frekar en sönnunargögnum. Engar tölulegar upplýsingar eru gefnar um skuldabyrði heimila, engin samanburðargögn um eignaójöfnuð fyrir og eftir hrun, og ekki er vísað til tiltekinna stefnutillagna sem höfnuð var eða samþykktar. Fullyrðingin um að íslenskt efnahagslíf hafi verið rekið „eins og varanlegar neyðarráðstafanir í 45 ár" er áhrifamikil en algjörlega óstudd. Lýsingin á niðurstöðum Rannsóknarnefndar Alþingis — að yfirvöld hafi framið „umfangsmikil og alvarleg brot gegn almenningi" — er laus umorðun sem ýkir það sem nefndin komst í raun að; hún benti á brest í eftirliti og ábyrgð, ekki „brot gegn almenningi" í þeim lagalega skilningi sem hér er gefinn í skyn. Greiningarrammi pistilsins um valdahlutföll (dreifður almenningur á móti skipulögðum hagsmunahópum) er fenginn að láni frá kenningu Mancurs Olsons um rökfræði sameiginlegra aðgerða, sem er í sjálfu sér ágætt, en að setja þetta fram sem persónulega innsýn án þess að viðurkenna upprunann eða taka á gagnrökum veikir vitsmunalegt heiðarleika verksins. Engar aðrar skýringar eru skoðaðar — til dæmis að verðtryggt húsnæðislán hafi sjálft verið meðvituð áhættudreifing, eða að umboð Seðlabankans takmarki raunverulega valkosti hans. Uppsetningin með áherslupunktum gefur til kynna greiningarfestu en er að mestu fullyrðing ofan á fullyrðingu. Pistillinn stenst sem pópúlísk mælska; sem röksemdafærsla er hann grunnur.