Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
ruv.is 4 heimildir 2026-08-29 08:23

Þjóðin greiðir atkvæði um aðildarviðræður við ESB

Kjördagsvakt og hagnýtar upplýsingar frá RÚV um þjóðaratkvæðagreiðsluna um aðildarviðræður við ESB. Heimildir eru nafngreindar og sannreynanlegar, meðal annars Gallup og Þjóðskrá, en könnunartölurnar eru bornar fram án nokkurra upplýsinga um skekkjumörk, úrtaksstærð eða dagsetningu.

Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
RÚV skilar traustum kjördagsupplýsingum með nafngreindum heimildum, en birtir Gallup-tölur með 3,2 prósentustiga mun án þess að nefna skekkjumörk.
Gagnrýni Vitans

Talnaparið 51,6% á móti 48,4% er kjarninn í eina efnisatriðinu sem er umdeilanlegt í þessari grein, og þar hefði mátt gera betur. Gallup er nafngreint, sem er gott, en lesandinn fær hvorki úrtaksstærð, skekkjumörk né hvenær könnunin var framkvæmd. Munurinn er svo lítill að hann rúmast nánast örugglega innan vikmarka; orðalagið „aðeins fleiri“ er varfærið og til hróss, en ein setning um að niðurstaðan sé innan skekkjumarka hefði gert framsetninguna heiðarlega í stað þess að vera aðeins hófstillta.

Að öðru leyti stendur hagnýti hlutinn vel. Kosningaréttur, sextán ára reglan um búsetu erlendis, kjörstaðaleit hjá Þjóðskrá, opnunartími, utankjörfundaratkvæðagreiðsla hjá sýslumanni og skilríkjakröfur: allt vísar á opinberar stofnanir sem lesandinn getur gengið að. Þetta er þjónustublaðamennska af því tagi sem ríkisútvarp á að stunda á kjördag og hún er unnin án gildishlaðins orðavals um málstaðina sjálfa.

Talan um 23% utan kjörfundar er hins vegar aðeins studd tilvísun í eigin frétt frá deginum áður, og innan þessarar greinar er ekki sagt hvaðan hún kemur. Fullyrðingin um að þetta sé „meira en áður“ er samanburður sem enginn viðmiðunartala fylgir. Hvorugt er stórvægilegt, en hvort tveggja hefði kostað hálfa setningu.

Ábendingin um að horfa á umræðuþátt RÚV er skiljanleg í samhengi kjördags, en það er engu að síður miðillinn sem vísar á sjálfan sig sem úrræði fyrir óákveðna kjósendur. Það hefði mátt nefna í leiðinni hvaða sjónarmið þar komu fram, svo lesandi vissi hvað hann væri að fá.

Samantekið: vandað, hlutlaust og gagnlegt á sínum eigin forsendum, en könnunartölur án vikmarka eru nákvæmlega sá staður þar sem kjördagsvakt getur ómerkilega hallað mynd lesandans.

← Til baka á forsíðu