„Það var enginn að taka þessu alvarlega“
Stutt frétt sem tengir slaka útkomu Íslands í PISA við viðtöl við nýnema í Menntaskólanum á Akureyri. Einn nemandi er nafngreindur og vitnað orðrétt, en engin rödd úr skólasamfélaginu eða frá sérfræðingum kemur að skýringunni sem fyrirsögnin dregur fram. Tölulegar staðhæfingar um PISA eru ekki tengdar við gögnin sjálf.
Fyrirsögnin gerir tilviljanakennda skýringu eins sextán ára nemanda að meginskýringu á niðurstöðum PISA. Þetta er umdeild tilgáta: hvort íslenskir nemendur leggi sig fram í prófi sem gefur enga einkunn hefur verið rætt meðal menntavísindamanna árum saman, með ólíkum niðurstöðum. Fréttin lætur hana standa ómótmælta og án nokkurs samhengis. Ein rödd frá Menntamálastofnun, ráðuneytinu eða menntavísindasviðum hefði kostað eitt símtal.
Grunnvinnan er þó til staðar. Fréttamaður fór á staðinn, talaði við nemendur og nafngreinir viðmælanda, sem er meira en margar PISA-fréttir bjóða. Ummæli Hrafns Levís eru lífleg og gefa upplýsandi mynd af reynslu þeirra sem tóku prófið.
Tölurnar eru veikasti hlekkurinn. Að stúlkur hafi lækkað í öllum þremur greinum og að frammistaðan hafi „aldrei verið verri“ eru staðhæfingar sem lesandi getur ekki sannreynt innan fréttarinnar; PISA-gögnin eru opinber og auðvelt hefði verið að vísa beint í þau. Loks er tilkynnt að fréttin hafi verið uppfærð, án þess að segja hverju var breytt. Sú upplýsingaskylda er ódýr og hún var ekki innt.
