visir.is
2026-06-18 16:05
Vilja segja „já til að sjá“
Frétt um stofnun samtakanna SJÁ, sem hyggjast beita sér fyrir „já" í þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald ESB-viðræðna. Greinin byggir nær alfarið á fréttatilkynningu frá samtökunum sjálfum og inniheldur engin sjálfstæð viðtöl eða gagnrýna rödd.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Frétt um stofnun ESB-já-samtaka er nánast afrit af fréttatilkynningu: engin sjálfstæð heimild, ekkert samhengi og textinn endurtekur sjálfan sig.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í raun endursögn á fréttatilkynningu samtakanna SJÁ; aðalheimildin er tilkynningin sjálf ásamt viðburðarlýsingu stofnfundarins. Stofnendur eru nafngreindir og starfsheiti þeirra nefnd, sem er gott, en blaðamaðurinn virðist ekki hafa leitað til neins utan samtakanna: enginn stjórnmálafræðingur, enginn fulltrúi nei-hliðarinnar og ekkert sjálfstætt mat á hreyfingunum. Tilkynningin er þó ekki afrituð blint; textinn nefnir tengda frétt um „Ung gegn ESB" sem gefur lesandanum vísbendingu um að umræðan er tvíhliða, og það jafnar myyndina lítillega. Meginveikleikinn er þríþættur. Í fyrsta lagi er framsetningin einhliða: tilvitnunin frá skipuleggjendum er löng og ómótmælt, og enginn fær tækifæri til að draga í efa forsendurnar. Í öðru lagi vantar samhengi: hvenær var þjóðaratkvæðagreiðslan ákveðin, hvernig standa kannanir, hversu stór er stuðningurinn við já eða nei? Slíkar upplýsingar eru aðgengilegar og hefðu gert fréttina efnismeiri. Í þriðja lagi endurtekur textinn sjálfan sig næstum orðrétt; sama efnisgreinin birtist tvisvar, sem bendir til slælegrar ritstjórnar. Þrátt fyrir þessa galla er um stutt fréttastykki að ræða um viðburð sem ekki hefur átt sér stað enn, og kröfurnar þurfa að samræmast tegundinni. Fréttaveitan hefði þó getað gert mun betur með einu símtali við andstæðinga eða sérfræðing.