Sama húsið getur borið þrefalt hærri gjöld eftir sveitarfélögum
Fréttin byggir nær alfarið á einni úttekt Arons Heiðars Steinssonar á fasteigna-, vatns-, fráveitu- og sorpgjöldum í 36 sveitarfélögum. Aðferðin er skýrt útskýrð og tölurnar eiga sér rætur í birtum gjaldskrám, en ekkert sveitarfélag fær að svara og miðillinn sannreynir ekkert sjálfstætt.
Aðferðafræðin er það sem greinin gerir best: staðlað 150 fermetra hús, 80 milljóna króna matsverð, gjaldskrár ársins 2026, og síðan seinni útreikningur á meðaleign hvers sveitarfélags sem dregur muninn úr þreföldum niður í 1,8 faldan. Sú tvöfalda mæling er heiðarleg og hana hefði verið auðvelt að fela. Álagningarhlutföllin eru gefin upp með tölum sem lesandi getur flett upp.
Veikleikinn er raddflóran. Allt efnið kemur frá einum manni, og hvergi er sagt hvar úttektin var birt, hvort hún sé opinber skýrsla, samfélagsmiðlafærsla eða sjálfstæð greining. Vesturbyggð, Bolungarvík og Þingeyjarsveit koma verst út en fá ekki orð. Skýring á 280 þúsund króna vatnsgjaldi í Bolungarvík gæti legið í stofnkostnaði lítillar veitu; það er einmitt sú skýring sem vantar.
Krossprófunin, 97 prósent samræmi við endurtekna gagnasöfnun, er fullyrðing höfundar úttektarinnar, ekki ritstjórnarinnar. Eitt símtal í Samband íslenskra sveitarfélaga hefði lyft þessu upp úr endursögn.
