PISA - Viljum við árangur án erfiðisins?
Skoðanagrein kennara og skólastjórnanda um niðurstöður PISA þar sem höfundur hafnar bæði hrunatali og afsökunum, dregur fram bæði veikleika og styrkleika íslenska skólakerfisins og beinir kröfum jafnt að stjórnvöldum, foreldrum og samfélaginu. Röksemdafærslan er óvenju öguð fyrir umræðugrein en tölur eru hvergi tengdar tilteknum gögnum.
Greinin er birt sem skoðanaefni, og á þeim forsendum er hún metin. Það sem stendur upp úr er sjaldgæf tegund vitsmunalegs heiðarleika: höfundur byrjar á að viðurkenna slaka stöðu („sykurhúðum það ekkert“) en neitar samt að taka þátt í hrunatali og bendir á að lækkunin hér sé ekki hraðari en annars staðar á Norðurlöndum. Sá sem vill nota greinina sem barefli fær hana ekki lánaða.
Tölurnar bera hins vegar mikla þyngd án þess að vera festar við heimild. Hlutföllin um grunnhæfni, 22 prósentustiga lækkun í lesskilningi og einkum samanburðurinn á 0,4% námsefniskostnaði hér og 1,5 til 4% á Norðurlöndum eru burðarrök í ákalli um fjárveitingar. Lesandinn getur ekki sannreynt þau innan greinarinnar sjálfrar, þótt þau kunni að vera sótt í PISA-skýrslur eða opinberar úttektir. Ein setning um uppruna hefði dugað.
Höfundur nýtir sjálfur mótrök gegn eigin málstað, meðal annars fyrirvara OECD um að PISA hafi litlar persónulegar afleiðingar fyrir nemendur. Það styrkir greinina. Veikast er stökkið frá lágum áhuga á prófinu yfir í almenna námsmenningu; þar er ályktað lengra en gögnin sem nefnd eru bera.
