Baudenbacher andæfir Þorvaldi
mbl.is birtir yfirlýsingu Carls Baudenbachers, þar sem hann hafnar ásökunum Þorvaldar Gylfasonar í EUobserver, nánast óbreytta og í fullri lengd, bæði í þýðingu og á frummálinu. Gagnsæið um heimildina er til fyrirmyndar, en fréttin leitar hvorki viðbragða Þorvaldar né EUobserver og sannreynir ekkert af efnisatriðunum. Útkoman er einstaklings sjónarhorn, birt sem frétt tveimur dögum fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu.
Kjarni yfirlýsingarinnar er ákæra á blaðamannastörf: að Baudenbacher hafi ekki fengið að svara alvarlegum persónulegum ásökunum fyrir birtingu. Þeim mun eftirtektarverðara er að mbl.is fellur sjálft í sömu gryfju í spegilmynd. Þorvaldur Gylfason er nafngreindur, sakaður um rangfærslur og dylgjur, og ekkert bendir til að hann hafi verið beðinn um viðbrögð. Sama gildir um EUobserver og blaðamanninn sem er nafngreindur í textanum. Eina sjálfstæða sannreyningin sem sést er athugunin á að viðtalið sé óbreytt á vef miðilsins.
Efnisatriðin voru þar að auki mörg auðveldlega staðreynanleg. Baudenbacher segir að utanríkisráðuneytið hafi formlega samþykkt skipun hans sem lögmanns Vélfags og að fyrirtækið hafi kvartað til Eftirlitsstofnunar EFTA. Hvort tveggja hefði mátt bera undir ráðuneytið og ESA með einu símtali eða fyrirspurn. Ekkert í fréttinni bendir til að það hafi verið gert; lesandinn fær fullyrðingar bréfritara sem eina grundvöll. Þá er sagt fullum fetum að fundarstað hafi verið breytt „vegna andstöðu“ háskólarektors, án nokkurrar heimildar eða frásagnar hennar sjálfrar, þótt það sé umdeild framsetning á umdeildu máli.
Gagnsæið telst til hróss: ritstjórnin upplýsir að yfirlýsingin hafi komið á ensku, birtir þýðinguna og frumtextann, svo lesandinn getur sjálfur greint milli þess sem er haft eftir og þess sem er staðfest. Á móti kemur að textinn er ekki eingöngu andmæli heldur einnig pólitískur málflutningur um EES gegn aðild, með ályktunum um „úr hvaða hópum“ árásin sé þægileg, ásamt þökkum til Morgunblaðsins fyrir birtinguna. Slíkt efni birt undir fréttaflokki, tveimur dögum fyrir kosningar, er ritstjórnarleg ákvörðun sem hefði kallað á að hún væri merkt sem það sem hún er.
Niðurstaðan: réttmætt fréttaefni, unnið of lauslega. Fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins sem hafnar ásökunum um Rússlandstengsl er sannarlega frétt, en hún átti að fela í sér viðbrögð Þorvaldar, fyrirspurn til EUobserver og staðfestingu frá ráðuneytinu. Eins og fréttin stendur getur lesandi ekki greint milli þess sem er sannað og þess sem er sagt.
