Breytt heimsmynd
Skoðanagrein hagfræðings sem beitir sögulegum samanburði við fullveldi 1918, sjálfstæði 1944 og þorskastríðin til að hafna aðildarviðræðum við ESB og mæla með fríverslunarsamningi við Bandaríkin. Framsetningin er skýr og opinská um að vera skoðun, en burðarrökin, sjálf samlíkingin, eru aldrei skoðuð til hlítar og engin gagnrök eru tekin til umræðu.
Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis, sem er réttur staður fyrir hana. Uppbyggingin er til hróss: fjögur tímaskeið, skýr dagsetningar, aðgengileg framsetning og höfundur sem gefur upp fagbakgrunn sinn. Hann talar líka í eigin nafni þegar hann talar í eigin nafni, „að mínu mati“, „finnst mér ósannfærandi“, og ruglar ekki skoðun sinni saman við staðreyndir.
Vandinn liggur í kjarna röksemdarinnar. Öll þrjú sögulegu dæmin eiga það sameiginlegt að Ísland sótti sér aukin réttindi gagnvart erlendu ríki; ekkert þeirra snýst um að afþakka efnahagslega samvinnu. Að draga úr þeim þá reglu að rétt viðbragð við breyttri heimsmynd sé alltaf að standa utan við er stökk sem höfundur tekur án þess að réttlæta það. Þar við bætist hnökri í hugtakanotkun: greinin skiptir ítrekað á milli þess að „hefja aðildarviðræður“, „ganga í ESB“ og „hlaupa í faðm Evrópusambandsins“ eins og um sama hlut sé að ræða, en það er einmitt ágreiningsefnið í þeirri þjóðaratkvæðagreiðslu sem greinin snýst um.
Tillagan um fríverslunarsamning við Bandaríkin er lögð fram sem „algjör draumastaða“ án nokkurs mats á fýsileika, kostnaði eða þeirri stefnu í tollamálum sem Bandaríkin reka nú. Fullyrðingin um að ríkisstjórnin setji fullveldi, sjálfstæði og landhelgi „í hættu“ er sett fram sem staðreynd og fær engan rökstuðning. Tilvitnunin í Kissinger er laus í reipunum og hefði mátt staðsetja betur.
Niðurstaða: læsileg og heiðarlega merkt skoðanagrein sem stendur og fellur með einni samlíkingu sem hún gerir ekki tilraun til að verja, tekur engin gagnrök til skoðunar og setur fram meginúrlausn sína án nokkurs mats á framkvæmanleika. Vel skrifað, en rökfátt.
