Sorgleg tilhugsun leitar á Kolbrúnu: „Tækifærin eru ekki endalaus“
Fréttin er í heild sinni endursögn á Facebook-pistli Kolbrúnar Áslaugar Baldursdóttur tveimur dögum fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu, með löngum beinum tilvitnunum og engu eigin efni. Heimildin er nafngreind og pistillinn tengdur, en engin viðbót, ekkert samhengi og engin gagnrödd fylgir. Fyrirsögnin gerir tilfinningalega framsetningu viðmælandans að frétt.
Það sem hér er kallað frétt er í raun afrit af opinberri Facebook-færslu. Heimildin er skýr, tilvitnanir eru ríflegar og lesandinn getur farið á upprunann sjálfur; það er kostur og ástæða þess að þetta fellur ekki lengra niður. En blaðamaðurinn hringir ekki, spyr ekki og bætir engu við. Þegar miðill hefur enga skyldu til að endurbirta efni óbreytt, þarf eitthvað að koma til; hér kemur ekkert.
Alvarlegasta eyðan er upplýsingaleg, ekki stílræn: hvergi er sagt hver Kolbrún er. Lesandi sem þekkir hana ekki fær ekki að vita að hér talar þingmaður, hvaða flokki hún tilheyrir eða hvernig sá flokkur stendur að málinu. Þetta er ekki smáatriði tveimur dögum fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu, þar sem það skiptir öllu máli hvort mælandinn er óbreyttur borgari eða þátttakandi í kosningabaráttunni.
Framsetningin hallar líka. Fyrirsögnin tekur upp orðaval viðmælandans, „sorgleg tilhugsun“, og gerir það að staðreynd fréttarinnar, og undirfyrirsögnin heldur sömu röddu. Orðalag eins og „linnulausan boðskap sjálfskipaðra sérfræðinga“ er endursögn hennar en er ekki merkt sem slíkt með nægri skýrleika. Ekkert er reynt til að setja sjónarmiðið í samhengi við mótrök, sem er hægur leikur í máli sem hefur verið rætt í áratugi.
Niðurstaða: nafngreind heimild og heiðarlegar tilvitnanir bjarga þessu frá botninum, en einhliða endurbirting málflutnings í umdeildu máli, án þess að tilgreina stöðu mælandans, gerir það að verkum að lesandinn fær skekkta mynd. Fjögurra stiga vinna.
