visir.is
2026-08-14 11:58
„Bjór var drukkinn á Íslandi áður en Alþingi leyfði það“
Greinin er í raun endurbirt fréttatilkynning frá Samtökum verslunar og þjónustu og sérvöruverslunum með áfengi, án þess að sjálfstæð fréttaöflun eða gagnrýnin sjónarmið séu lögð til. Gallup-könnun og tölur Hagstofunnar eru nefndar, en einungis í gegnum sjónarhorn aðstandenda herferðarinnar. Engum andmælaraddir er gefinn vettvangur.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin er í raun endurbirt fréttatilkynning hagsmunaaðila án gagnsjónarmiða. Ekkert sjónarhorn frá ÁTVR, forvarnaaðilum eða andstæðingum er til staðar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í reynd endurbirt fréttatilkynning, nánast orðrétt. Upphaf hennar vísar jafnvel beint til fréttatilkynningarinnar, sem er heiðarlegt, en þar endar sjálfstæð fréttamennska. Tölur um fjölda kaupenda, Gallup-könnun og hlutfall ungs fólks koma allar úr munni aðstandenda herferðarinnar og eru ekki staðreyndaskoðaðar af blaðamanninum. Fullyrðing um 11 prósent samdrátt í áfengisneyslu er eignaðar Hagstofu Íslands, sem er jákvætt, en lesandinn fær engar nánari upplýsingar um aðferðafræði eða samhengi.
Alvarlegasti gallinn er alger skortur á jafnvægi. Ekkert sjónarhorn frá ÁTVR, heilbrigðisyfirvöldum, lögreglu, forvarnaaðilum eða þingmönnum sem eru á móti breytingum er til staðar. Frumvarp Viðreisnar er nefnt, en ekkert er sagt um andstöðu eða efasemdir sem komu fram í þingumræðunni. Framsetningin tekur hiklaust undir herferðina: orðalag eins og „staðreynd" um valfrelsi Íslendinga er tekið beint úr fréttatilkynningunni og sett fram eins og hlutlaus lýsing. Þetta er hagsmunaaðilaefni sem birt er nánast óbreytt sem frétt, og sá blaðamaður sem skrifar hefði þurft að leita eftir gagnsjónarmiðum og setja tölfræðina í samhengi til þess að greinin teldist fullgild fréttamennska.