visir.is
2026-05-21 08:01
Launastefna Seðlabankans: Hverjir sitja eftir?
Skoðanagrein tveggja hagfræðinga hjá BHM sem gagnrýna rammagrein Seðlabankans um launastefnu og halda því fram að samþjöppun launaspannarinnar grafi undan hvötum til háskólamenntunar. Greinin vísar í tilteknar heimildir en er fyrst og fremst hagsmunavarsla fyrir háskólamenntaða.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Gagnsæ skoðanagrein BHM-hagfræðinga gegn launastefnu Seðlabankans, en einhliða: „hagfræðin er skýr" er sett fram sem staðreynd þótt umræðan sé flóknari.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundar eru greinilega nafngreindir sem hagfræðingar hjá BHM, sem er samtök háskólamenntaðra. Gagnsæið er gott að því leyti: lesandinn veit strax hvaðan sjónarhornið kemur. Röksemdafærslan er skipulögð og samkvæm sjálfri sér; vísað er í rammagrein Seðlabankans (Peningamál 2/2026) og rannsókn Hagfræðistofnunar frá 2025 á virði háskólamenntunar, sem gefur lesandanum tækifæri til að sannreyna lykilstaðhæfingar. Hins vegar er rökstuðningurinn einhliða á þann hátt sem jafnvel skoðanagrein getur gert betur: fullyrðingin „hagfræðin er skýr" um afleiðingar samþjöppunar launaspannar er sett fram sem óumdeild staðreynd, þótt umtalsverður fjöldi hagfræðinga hafi sýnt fram á að tengsl launamunar og menntunarávöxtunar séu flóknari en hér er gefið í skyn. Greinin tekur ekki á mögulegum gagnrökum, til dæmis því að þrengri launabil geta aukið félagslegan jöfnuð og dregið úr fátækt, eða að launaskriðið sem Seðlabankinn nefnir geti einmitt bætt úr fyrir sérfræðinga. Þá er fullyrðingin um „skort á háskólamenntuðu fólki" sett fram án gagna eða tilvísunar. Sem málsvörn BHM er þetta skiljanleg og gagnsæ greinargerð; sem rökræðugrein skorti hana viðurkenningu á gagnstæðum sjónarmiðum, sem hefði eflt trúverðugleikann.