mbl.is
2026-04-08 23:29
Segir Íslendinga borða alltof mikinn sykur
Greinin fjallar um skrif Tryggva Helgasonar, barnalæknis, í Læknablaðinu þar sem hann mælir með sykurskatti. Efnið er nánast eingöngu byggt á sjónarmiðum Tryggva og engum gagnrýnisröddum er hleypt að.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Nafngreind heimild og sannreynanleg tilvísun í Læknablaðið, en engum gagnröddum er hleypt að þrátt fyrir að greinin sjálf nefni gagnrýni á sykurskatt. Einhliða framsögn.
Gagnrýni Vitans
Greinin byggir á greinilega auðkenndri heimild, grein Tryggva Helgasonar í Læknablaðinu, og er þar af leiðandi sannreynanleg. Tryggvi er nafngreindur og fagleg staða hans sem barnalæknir og sérfræðingur í offitu barna gefur orðum hans ákveðinn þunga. Einnig er vísað til þingsályktunartillögu Ölmu Möller heilbrigðisráðherra, sem lesendur geta flett upp. Þetta er gott.
Hins vegar er verulegur ágalli á jafnvægi greinarinnar. Sykurskattur er umdeild efnahags- og lýðheilsustefna og greinin sjálf nefnir að skatturinn hafi verið „gagnrýndur af ýmsum hagaðilum" þegar hann var í gildi 2012 til 2015, en enginn slíkur hagaðili fær að tjá sig. Hvorki er leitað til matvælaiðnaðarins, hagfræðinga né neytendahópa um afstöðu þeirra. Fyrirsögnin „Segir Íslendinga borða alltof mikinn sykur" tekur fullyrðingu Tryggva sem forsenduna; þetta er lýsandi dæmi um innrömmunarval sem ýtir undir eina túlkun. Þegar blaðamaður nefnir gagnrýni en leitar ekki til gagnrýnenda er lesandinn skilinn eftir með einhliða mynd af málinu. Greinin virkar þannig meira sem kynning á afstöðu eins sérfræðings en fréttaflutningur um stefnumál þar sem fleiri sjónarmið ættu heima.
