vb.is
2026-07-08 14:36
Ísland standi sterkari fótum en ESB
Greinin er birt sem ritstjórnarefni og fjallar um skýrslu sem unnin var fyrir hagsmunasamtökin Áfram Ísland. Hún lýsir niðurstöðum skýrslunnar um kaupmátt og lífskjör á Íslandi samanborið við ESB án þess að gefa gagnrýnisröddum nokkurt rými eða setja niðurstöðurnar í sjálfstætt samhengi.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Ritstjórnarefni sem endurspeglar skýrslu hagsmunaaðila án gagnrýnnar skoðunar eða óháðra heimilda, birt í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu.
Gagnrýni Vitans
Greinin er merkt sem ritstjórnarefni en les frekar sem kynningarefni á skýrslu sem hagsmunaaðili lét vinna. Kontext, ráðgjafafyrirtæki sem vann skýrsluna, er nafngreint, sem og verkkauparnir RSE og Áfram Ísland. Vandinn er hins vegar tvíþættur. Í fyrsta lagi er engin tilraun gerð til að setja tölurnar í gagnrýnið samhengi; enginn óháður hagfræðingur eða sérfræðingur á sviðinu er beðinn um álit, og lesandinn fær einungis túlkun verkkaupans. Í öðru lagi er greinin birt í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður, sem gerir sjálfstæða skoðun enn brýnni. Tölur eins og 3,8% meðalkaupmáttarvöxtur á ári eru settar fram án tilvísunar í undirliggjandi gögn sem lesandinn gæti sannreynt sjálfur, til dæmis Eurostat eða opinber hagtölugögn. Eina mótvægið í greininni er stutt umfjöllun um háan vaxtakostnað og launahækkanir, en það kemur úr sömu skýrslu og gagnrýnir því ekki forsendurnar. Framsetningin hallar greinilega að sjónarmiðum ESB-andstæðinga og virkar sem óbeinn stuðningur við afstöðu Áfram Íslands.
