Mesta verðbólga í tvö ár
Stutt frétt um nýjustu verðbólgumælingu: verðbólga er komin í 5,9 prósent og hefur ekki verið hærri síðan í ágúst 2024. Eldsneytishækkun eftir að tímabundin lækkun virðisaukaskatts féll niður vegur þyngst, en flugfargjöld til útlanda lækkuðu.
Hagstofa Íslands kemur hvergi fyrir í fréttinni, þótt allar tölurnar séu augljóslega úr mánaðarlegri mælingu vísitölu neysluverðs. Lesandi sem vill staðfesta 5,9 prósentin eða 18,1 prósents hækkun á dísilolíu veit að vísu hvert á að leita, enda er verðbólgumæling opinber hagtala. Samt er það lágmarkskrafa að nefna upprunann í frétt sem byggir alfarið á einni útgáfu.
Áhugaverðasta atriðið er útreikningurinn á því hve mikið eldsneyti hefði hækkað án skattbreytingarinnar. Þar bætir fréttin raunverulegu samhengi við hráar tölur og hrekur þá einföldu skýringu að skatturinn einn valdi hækkuninni. En hver reiknaði? Ekki kemur fram hvort talan komi frá Hagstofunni eða úr eigin útreikningum ritstjórnar, og það skiptir máli fyrir traust á henni.
Sem stutt frétt um nýja hagtölu stendur greinin fyrir sínu. Hún er hnitmiðuð, laus við gildishlaðið orðaval og setur töluna í samhengi við verðbólgumarkmið Seðlabankans. Ekkert álit hagfræðinga fylgir, en slíkt er ekki krafa í fréttaformi af þessu tagi. Það sem dregur hana niður er óljós uppruni talnanna, ekki efnið sjálft.
