Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 42 gr. 6.5
ruv.is 412 gr. 5.8
visir.is 156 gr. 5.8
mbl.is 340 gr. 5.7
vb.is 95 gr. 5.4
nutiminn.is 98 gr. 5.1
mannlif.is 126 gr. 4.9
dv.is 199 gr. 4.7
heimildin.is 42 gr. 6.5
ruv.is 412 gr. 5.8
visir.is 156 gr. 5.8
mbl.is 340 gr. 5.7
vb.is 95 gr. 5.4
nutiminn.is 98 gr. 5.1
mannlif.is 126 gr. 4.9
dv.is 199 gr. 4.7
visir.is 2026-11-20 17:30

Ríkis­stjórnin sem drap ís­lensk fræði

Dósent í íslenskum fræðum við Háskóla Íslands gagnrýnir í aðsendri skoðunargrein fyrirhugaðar breytingar á kröfum um framfærslufé og skólagjöld fyrir námsmenn utan EES. Hann telur að breytingarnar muni leggja af alþjóðlegt nám í íslenskum miðaldafræðum, þar sem um 73% nemenda koma frá löndum utan EES.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Sterk sérþekking og tölur sem ganga upp, en spáin um endalok námsins er ekki studd gögnum og rök stjórnvalda fyrir skólagjöldum eru hvergi rædd.
Gagnrýni Vitans

Tölurnar halda: framfærslukrafan fer úr 6,2 milljónum í rúmar 9 milljónir, sem samsvarar þeim 45% sem höfundur nefnir, og samtalan 13,7 milljónir gengur upp. Lesandinn fær þannig áþreifanlegan grunn sem hann getur borið saman. Hvergi kemur þó fram hvaðan hlutfallið 73% er fengið eða hvaða reglugerðardrög liggja til grundvallar. Fullyrðingarnar verða því ekki sannreyndar innan greinarinnar sjálfrar, þótt þær séu líklega studdar í gögnum háskólans.

Veikasti hlekkurinn er orsakakeðjan. Að hærri kostnaður leiði til þess að námið „leggist af“ er spá, ekki staðreynd. Höfundur styður hana hvorki aðsóknartölum frá löndum sem tekið hafa upp skólagjöld né öðrum gögnum. Rök stjórnvalda fyrir skólagjöldunum eru ekki rædd. Höfundur hrekur aðeins rökin um velferðarkerfið og afgreiðir þau sem „hreina rökleysu“.

Fyrirsögnin segir ríkisstjórnina hafa „drepið“ fræðin vegna breytingar sem enn er aðeins fyrirhuguð. Fullyrðingin um að „ekkert jákvætt“ fylgi breytingunni lokar umræðunni frekar en að opna hana. Sérþekking höfundar er raunveruleg og hagsmunir hans koma skýrt fram. Málflutningurinn hefði þó verið sterkari ef hann hefði glímt við bestu mótrök andstæðinga sinna.

← Til baka á forsíðu