Vaðlaheiðargöng: greiðsluvilji er allt sem þarf
Skoðanagrein fyrrverandi stjórnarformanns Vaðlaheiðarganga hf. þar sem hann fer yfir árangur gjaldtöku í göngunum og talar fyrir notendafjármögnuðum samgöngumannvirkjum. Greinin er rökstudd með tölum úr rekstri félagsins en er í eðli sínu kveðjuávarp og málsvörn frá manni sem bar beina ábyrgð á verkefninu.
Greinin er birt sem skoðanagrein og það er réttilega tekið fram að höfundur hafi verið stjórnarformaður félagsins í átta ár. Hagsmunatengslin eru því augljós og opin; lesandinn veit hvaðan vindurinn blæs. Sem rökstuðningur fyrir gjaldtökulíkaninu er greinin sæmilega vel útfærð: höfundur vísar í bókfærðan stofnkostnað (17,8 milljarða), rekstrartekjur (981 milljón 2025), hreinan ábata gjaldtöku (839 milljónir), fjölda ökutækja (612 þúsund á ári) og greiðslur til lánveitanda (nærri 4 milljarðar). Þessar tölur eru í grundvallaratriðum sannreynanlegar í ársreikningi félagsins og eru styrkur greinarinnar.
Á hinn bóginn er vitsmunalegur heiðarleiki greinarinnar takmarkaður. Höfundur viðurkennir neikvæða afkomu á rekstrarreikningi en afgreiðir hana strax sem aukaatriði og beinir athyglinni að sjóðstreymi. Ekkert er minnst á hver heildarskuldastaðan er í dag, hversu lengi gjaldtakan þarf að standa, eða hvort notendur greiði í reynd meira en ella fyrir samgöngurnar. Fullyrðingin um 80% fækkun slysa í Víkurskarði er án tilvísunar í uppsprettu; lesandinn getur ekki staðreynt hana án frekari athugunar. Tölurnar í svigum við öryggisfullyrðinguna (7, 9, 13) eru óútskýrðar. Greinin er í raun sólarskinsfrásögn frá manni sem á hlut að máli og hefði öðlast meiri trúverðugleika ef höfundur hefði tekist á við gagnrýni frekar en að vísa henni til hliðar. Sem skoðanagrein er hún samt innan marka þess sem búast má við.
