visir.is
2026-07-02 09:00
Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB
Skoðanagrein læknisins Júlíusar Valssonar þar sem hann rökstyður að sjálfstætt Grænland nyti meiri sjálfsákvörðunarréttar en Ísland sem ESB-aðildarríki. Greinin er skýrt fullveldissinnuð og hvetur lesendur til að kjósa „NEI" í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skipuleg en einhliða skoðanagrein gegn ESB-aðild. Vísar í rétt lagaleg atriði en sleppur öllum kostum aðildar; rökstuðningurinn er þannig ófullkominn jafnvel sem skoðun metinn.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur kynnir sig sem „læknir og fullveldissinni"; forsendurnar eru því á hreinu. Innan þess ramma er rökstuðningurinn skipulegur og greinargóður um formlegan mun á fullveldi utan og innan ESB. Höfundur vísar réttilega til laga um sjálfstjórn Grænlands og til einkaréttarsviðs ESB í viðskiptamálum, sem eru staðfestanlegar forsendur. Hins vegar er rökfærslan einsleit á þann hátt að hún nefnir aldrei kosti ESB-aðildar, til dæmis samningsafl á alþjóðavettvangi, aðgang að innri markaðnum eða stöðugleika evrunnar, og hún fjallar ekki um þær efnahagslegu áskoranir sem sjálfstætt Grænland stæði frammi fyrir umfram eitt orðalag. Samanburðurinn er því einhliða, jafnvel sem rökstuðningur metinn: lesandinn fær sterka mynd af fullveldistapi en enga alvöru greiningu á því sem fengist á móti. Orðalagið „partý í Brussel" í lokin dregur úr þeirri fræðilegu mynd sem greinin reynir annars að byggja upp. Sem pólitísk skoðanagrein er þetta samt sæmilegt verk; hún er vel uppbyggð og misnotar ekki staðreyndir, þótt rökin séu einhæf.
