Sólveig Anna sakar femínista um grófa kvenfyrirlitningu
Fréttin er í heild sinni endursögn á einni Facebook-færslu Sólveigar Önnu Jónsdóttur, þar sem beinar tilvitnanir og millititlar fylgja hennar eigin framsetningu. Engin sjálfstæð heimildavinna liggur til grundvallar, engin viðbrögð eru sótt og ekkert reynt að staðfesta þau ummæli sem hún segir hafa verið höfð um sig. Tilvísun er þó skýr og fullyrðingum er samviskusamlega eignað henni.
Ein heimild ber alla fréttina: samfélagsmiðlafærsla Sólveigar Önnu. Blaðamaðurinn les hana, klippir hana í búta, setur millititla yfir bútana og skilar henni til lesandans. Þetta er ekki frétt um færslu, heldur færsla í fréttabúningi. Þegar miðill hafði enga skyldu til að endurbirta efnið eins og það var, þá þurfti eitthvað að bætast við, og fjarvera þess er í raun það sem stendur upp úr.
Millititlarnir eru veikasti hlekkurinn í framsetningunni. „Barátta Eflingar sögð einskis virði í augum gagnrýnenda“ og „Segir rök sín gegn ESB fara fyrir ofan garð og neðan“ eru ekki hlutlausar leiðarlýsingar heldur hennar eigin greining á andstæðingum sínum, sett upp sem uppbygging fréttarinnar. Í meginmálinu er tilvísun aftur á móti til fyrirmyndar: „segir hún“, „fullyrðir hún“, „sem hún telur“. Blaðamaðurinn gerir hvergi hennar fullyrðingar að sínum. Það er raunverulegur styrkur og aðgreinir þetta frá verri dæmum af sama tagi.
Alvarlegasti gallinn er að engin tilraun er gerð til að sannreyna kjarna málsins. Sólveig Anna segir að nafnlaust fólk hafi kallað hana ítrekað gróf kynferðisleg heiti á opinberum vettvangi. Þetta eru þung ummæli og þau eru að öllu leyti óathuguð. Færslur á Facebook eru að minnsta kosti að hluta skoðanlegar; blaðamaður gæti hafa lýst umræðunni sem hún svarar, tímasett hana eða greint hvort ummælin komi úr opnum hópum eða lokuðum. Lesandinn fær ekkert af þessu og verður að taka orð eins málsvara sem lýsingu á heilum umræðuvettvangi.
Mótrödd er erfiðari krafa hér, því gagnrýnendurnir eru ónafngreindir og því ekki hægt að bera undir tiltekinn aðila. En það hefði verið hægt að leita til samtaka sem starfa á sviði kvenréttinda, eða til þeirra sem tala fyrir ESB-aðild í verkalýðshreyfingunni, um viðbrögð við því að vera sökuð um kvenfyrirlitningu. Slík umræða er ekki einkasamtal.
Upptalning á kjarabótum og ESB-rökum er borin fram sem punktalisti án nokkurrar staðreyndaskoðunar. Fullyrðingin um að húsnæðismarkaður í ESB-löndum sé „mjög erfiður og slæmur fyrir láglaunafólk“ er stór alhæfing sem hefði mátt setja í samhengi með tölum eða að minnsta kosti með athugasemd um að um sé að ræða umdeilda túlkun. Að eigna henni fullyrðinguna er lágmark; að láta hana standa ómælda er látleysi.
Niðurstaðan: rétt eignað, en efnislega óunnið. Deiluefni fær eina rödd og ekkert utan hennar.
