nutiminn.is
2026-03-28 08:49
Makrílsamningur Þorgerðar Katrínar í ljósi ummæla Össurar
Fréttaskýrslan fjallar um makrílsamning Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttir utanríkisráðherra frá desember og tengir hann við ummæli Össurar Skarphéðinssonar um hvernig makríldeilur hafi grafið undan aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu. Gagnrýnt er að ráðherra hafi ekki haft samráð við utanríkismálanefnd Alþingis né hagsmunaaðila í sjávarútvegi. Hlutdeild Íslands í makrílveiðum lækkaði um rúman þriðjung með samningnum.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Fréttaskýrslan fjallar um makrílsamning Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttir utanríkisráðherra frá desember og tengir hann við ummæli Össurar Skarphéðinssonar um hvernig makríldeilur hafi grafið undan aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu. Gagnrýnt er að ráðherra hafi ekki haft samráð við utanríkismálanefnd Alþingis né hagsmunaaðila í sjávarútvegi. Hlutdeild Íslands í makrílveiðum lækkaði um rúman þriðjung með samningnum.
Gagnrýni Vitans
Heiðrún Lind Marteinsdóttir hjá SFS og Guðlaugur Þór Þórðarson eru nefndir sem gagnrýnendur samningsins — báðir nafngreindir og trúverðugir í þessu samhengi. Hins vegar er Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, sem er þungamiðja málsins og þolandi gagnrýninnar, hvergi látin tjá sig. Engar athugasemdir frá henni koma fram, og enginn skýring á því hvort leitað var eftir þeim. Þegar fjallað er um hugsanlegar hagrænar afleiðingar — „tíu milljarðar króna á ári" — er útreikningurinn settur fram sem almenn ályktun („má ætla") án þess að heimild sé tilgreind eða reiknigrundvöllur útskýrður.
Síðasta setning fréttaskýrslunnar er dæmi um skýra hlutdrægni í framsetningu: „Miðað við ummæli Össurar þarf Þorgerður ekki að óttast að Evrópusambandið styggist vegna makrílveiða Íslendinga." Þetta er beinlínis túlkun höfundar, klædd í hlutlægt yfirbragð, og enginn gagnstæður rökstuðningur er lagður fram. Tengiliðurinn á milli ummæla Össurar um aðildarviðræður 2012 og stöðu makrílmála í dag er enginn annar en þessi eina setning — og hún stendur órökstudd.
