Fyrstu tölur sýna líklega fleiri nei en já
Frétt Vísis byggir á viðtali við Þóru Ásgeirsdóttur, framkvæmdastjóra Maskínu, í Bítinu á Bylgjunni og endursegir nýja könnun fyrirtækisins um þjóðaratkvæðagreiðsluna. Heimildarmaðurinn er nafngreindur og tölur tilgreindar, en fyrirsögnin byggir á því sem viðmælandinn kveðst hafa „heyrt“ um talningarröð. Aðferðafræði könnunarinnar er hvergi rakin.
Fyrirsögnin á sér veikari stoð en hún gefur til kynna. Hún byggir beint á orðum Þóru um að hún „hafi heyrt“ að fyrstu tölur komi frá Suðurlandi; þarna er á ferð óstaðfest spá um talningarröð sem blaðamenn hefðu getað sannreynt með einu símtali í landskjörstjórn eða viðkomandi yfirkjörstjórn. Orðið „líklega“ mildar fullyrðinguna, en lesandi sem les fyrirsögnina eina fær hana sem staðreynd frekar en tilgátu.
Það sem vel er gert: heimildarmaðurinn er nafngreindur og staða hans skýr, tölurnar 51,3 og 48,7 prósent eru tilgreindar, vísað er í fyrri umfjöllun um sömu könnun og Þóra fær sjálf að setja skýran fyrirvara um að munurinn sé innan vikmarka. Praktískar upplýsingar um kjörstaði og utankjörfundaratkvæði eru raktar til sýslumanns á höfuðborgarsvæðinu. Þetta er heiðarleg endursögn frekar en oftúlkun á könnun.
Það sem vantar er aðferðafræðin. Hvergi kemur fram úrtaksstærð, könnunartími, svarhlutfall eða hversu stór hluti svarenda var óákveðinn, og vikmörkin eru nefnd en aldrei tölusett. Þegar frétt hverfist um tveggja prósentustiga mun eru þetta ekki smáatriði heldur forsenda þess að lesandinn geti metið hana. Framsetningin er hlutlaus gagnvart fylkingunum tveimur; efnið er í grunninn endurvinnsla á viðtali á systurstöð sömu ritstjórnar, sem er í lagi en telst ekki sjálfstæð heimildarvinna. Venjuleg dagleg vinnubrögð, hvorki meira né minna.
