Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 42 gr. 6.5
ruv.is 412 gr. 5.8
visir.is 156 gr. 5.8
mbl.is 340 gr. 5.7
vb.is 95 gr. 5.4
nutiminn.is 98 gr. 5.1
mannlif.is 126 gr. 4.9
dv.is 199 gr. 4.7
heimildin.is 42 gr. 6.5
ruv.is 412 gr. 5.8
visir.is 156 gr. 5.8
mbl.is 340 gr. 5.7
vb.is 95 gr. 5.4
nutiminn.is 98 gr. 5.1
mannlif.is 126 gr. 4.9
dv.is 199 gr. 4.7
dv.is 2026-11-21 13:30

Einmanaleiki getur stytt lífið um tæplega sex ár

Greinin segir frá rannsókn vísindamanna við Tulane-háskóla, sem birtist í Nature Communications og byggir á gögnum um rúmlega 277.000 manns úr UK Biobank. Samkvæmt henni missa einmana og félagslega einangraðir einstaklingar heilbrigð æviár. Karlar missa 5,8 ár án þunglyndis og kvíða en konur 3,7 ár.

Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Fyrirsögnin talar um sex ára styttri ævi, en rannsóknin mældi æviár án þunglyndis og kvíða. Heimildin er nefnd en takmarkanir hennar eru ekki ræddar.
Gagnrýni Vitans

Fyrirsögnin segir einmanaleika geta stytt lífið um tæplega sex ár, en greinin sjálf segir annað. Talan 5,8 ár á við um æviár sem karlar lifa lausir við þunglyndi og kvíða, ekki um ævilengd. Munurinn er efnislegur og breytir merkingu niðurstöðunnar. Lesandi sem les aðeins fyrirsögnina fær ranga mynd af því sem rannsóknin mældi.

Grunnupplýsingar eru þó til staðar. Vísindaritið, Tulane-háskóli, gagnagrunnurinn UK Biobank og aðalhöfundurinn Lu Qu eru nefnd, svo lesandi getur fundið rannsóknina sjálfur. Hvergi kemur hins vegar fram hvaðan tilvitnunin í Qu er fengin. Ekkert bendir til að miðillinn hafi rætt við hann, og líklegt er að efnið sé endursagt úr erlendum miðli án þess að þess sé getið. Tilvitnunin sjálf, „Þetta snýst um kynjamuninn“, segir lesanda fátt þegar hún stendur ein.

Ekkert er minnst á takmarkanir rannsóknarinnar, til dæmis hvort hún sýni fylgni frekar en orsakasamhengi, og enginn óháður sérfræðingur leggur mat á niðurstöðurnar. Loks segir greinin að svarið sé „bara að hluta uppörvandi“ en lýsir síðan einungis uppörvandi hlutanum.

← Til baka á forsíðu