Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
vb.is 2026-08-28 09:04

Nei eða já? Af eða á?

Skoðunargrein um efnahagsstöðu og ESB-atkvæðagreiðslu sem byggir á einni sannreynanlegri heimild, beinni tilvitnun í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar, en styður að öðru leyti burðarfullyrðingar sínar með engum tölum. Röksemdafærslan er stutt og endar í opnum spurningum fremur en niðurstöðu. Framsetningin hallar að markaðs- og sjálfstæðissjónarmiðum.

Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðunargrein sem hvílir á fullyrðingu um hækkandi vexti án nokkurrar tölu, notar strámann og lýsir lýðveldistímanum sem efnahagsundri án fyrirvara.
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðunarefni og verður því metin á forsendum röksemda, ekki heimildajafnvægis. Sterkasta hald hennar er bein tilvitnun í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar; lesandinn getur flett henni upp og sannreynt orðalagið. Það er meira en margir pistlahöfundar leggja á sig.

En þá kemur veikleikinn. Sú fullyrðing sem allur dómur greinarinnar hvílir á, „vextir hafa hækkað og horfur í atvinnulífinu versnað“, er sett fram án tölu, tímabils eða tilvísunar í Seðlabankann, Hagstofuna eða nokkra spá. Þetta er umdeilanleg staðhæfing um mælanlega hluti og hún er ekki sannreynanleg innan greinarinnar sjálfrar. Höfundur sem starfar á efnahagssviði hefur þessi gögn við höndina; að sleppa þeim er valkostur, ekki þvingun.

Sama gildir um matið á að evruvegferð tæki „líklega 10-15 ár“. Talan getur vel verið byggð á greiningum, en hún er kynnt sem sjálfsagður hlutur án þess að nokkur uppruni sé nefndur, og hún gerir töluvert af verkinu í rökfærslunni: hún ýtir ESB-leiðinni út fyrir sjónarrönd. Þar hefði ein tilvísun styrkt greinina mikið.

Röksemdafærslan notar líka strámann. „Einhverjir kynnu jafnvel að segja að örþjóð í ballarhafi ráði ekki við það og ætti að útvista því“ er ekki afstaða sem nokkur ESB-sinni hefur sett fram með þeim orðum; hún er samin til þess að hrekja hana. Alvöru rök gegn aðildarviðræðum eru til og höfundur hefði getað tekist á við þau.

Lýsingin á lýðveldistímanum sem „efnahagsundri“ sleppir sömuleiðis öllu því sem gengur á móti: verðbólguárunum, gjaldeyrishöftum, bankahruninu. Skoðunargrein má vera hlutdræg, en hún má ekki fela þau atriði sem lesandi þekkir og sem beinlínis stríða gegn niðurstöðunni.

Loks endar greinin á „Erfitt er oft að finna svarið“, þótt hún hafi í raun þegar valið sitt svar. Sá varnagli virkar meira eins og málamiðlun en hreinskilni. Skýrari afstaða hefði verið heiðarlegri.

← Til baka á forsíðu