Bendir á hvað gæti gerst ef Norðmenn ganga í ESB á undan Íslandi - „Við þurfum að horfast í augu við stöðu mála“
Fréttin er endursögn á skoðanagrein Dags B. Eggertssonar sem birtist á Vísi, með löngum beinum tilvitnunum og engri sjálfstæðri skýrslugjöf. Heimildin er gagnsæ og rétt merkt, en umdeildar fullyrðingar um framtíð EES-samningsins fá að standa óáreittar dagana fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu. Engin andstæð rödd og ekkert utanaðkomandi sérfræðimat fylgir.
Kjarni málsins er hvernig efnið er til komið: hér er skoðanagrein stjórnmálamanns, birt á öðrum miðli, tekin upp og endurpökkuð sem ritstjórnarefni. Að vísu er þetta gert opinskátt, höfundur er nafngreindur, upphafleg birting tilgreind og tilvitnanir merktar, og það er meira en oft fæst í svona endurvinnslu. En ekkert er lagt við: ekki símtal, ekki viðbrögð, ekki sérfræðingur, ekki ein einustu mótrök hafi verið sótt.
Sú fullyrðing sem allt hvílir á, að EES-samningurinn sé „svo gott sem úr sögunni“ gangi Norðmenn í ESB, er umdeild lagaleg og pólitísk ályktun, ekki staðreynd. Hún hefði kallað á að minnsta kosti einn óháðan viðmælanda, Evrópufræðing eða þjóðaréttarfræðing, til að segja hvort þetta standist. Sama gildir um forsenduna um endurkomu Breta. Blaðamaðurinn hefði getað hringt tvö símtöl og breytt þessu í raunverulega frétt.
Þá tekur endursögnin á sig blæ höfundarins á stöðum þar sem hún ætti að halda fjarlægð: setningar eins og að „gott [sé] að grípa gæsina á meðan sú breska er fjarverandi“ eru röksemdafærsla Dags, en hún er sett fram í flæði fréttarinnar sjálfrar án skýrs eignarmerkis. Tímasetningin skerpir vandann: í aðdraganda atkvæðagreiðslu er einsleit framsetning umdeilds máls ekki smávægilegur ágalli.
Niðurstaða: gagnsæ en óunnin endurvinnsla á kosningaáróðri annars miðils. Lesandi sem byggir eingöngu á þessari frétt fær aðeins aðra hlið málsins og fær engan mælikvarða á hvort meginfullyrðingin haldi vatni.
