Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 399 gr. 6.2
heimildin.is 61 gr. 6.1
visir.is 912 gr. 5.9
vb.is 268 gr. 5.7
mbl.is 204 gr. 5.4
dv.is 261 gr. 5.3
mannlif.is 26 gr. 4.4
ruv.is 399 gr. 6.2
heimildin.is 61 gr. 6.1
visir.is 912 gr. 5.9
vb.is 268 gr. 5.7
mbl.is 204 gr. 5.4
dv.is 261 gr. 5.3
mannlif.is 26 gr. 4.4
visir.is 2026-05-01 07:01

Sjúk­dóms­greining stjórn­sýslunnar: Þegar valda­fíkn tæmir ríkis­kassann

Skoðanagrein eftir byggingaverkfræðing sem sakar íslenska stjórnsýslu um kerfislæga spillingu, valdafíkn og misnotkun almannafjár. Höfundur leggur fram 4.000 milljarða króna „reikning" sem hann segir samfélagið greiða vegna spillingar í sjávarútvegi, við byggingu nýja Landspítalans og vegna vanrækslu innviða. Greinin er rituð í ákveðnu agitationsformi með sterkum sálfræðilegum og siðferðilegum fullyrðingum.

Einkunn Vitans: 3/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein og ber að meta sem slíka, en jafnvel í því formi ber höfundi skylda til að rökstyðja stórar tölulegar fullyrðingar. Kjarnavandinn er 4.000 milljarða króna „reikningurinn" sem höfundur leggur saman úr þremur liðum: 1.000 til 1.500 milljörðum í sjávarútvegi, 1.000 milljörðum vegna Landspítalans og 1.500 milljörðum í innviðaskuldir. Engin þessara talna er studd tilvísun í skýrslu, rannsókn eða opinber gögn. Fullyrðingin um að 16.000 rúmmetrar af steinsteypu hafi „horfið" er sett fram sem staðreynd en án nokkurrar heimildar; sama á við um áætlaðan 500 milljarða kostnað og 200 milljarða viðbótarkostnað vegna glerútveggjanna. Slíkar tölur gætu í besta falli átt sér stoð í opinberum skýrslum eða fréttaumfjöllun, en höfundur nefnir enga slíka heimild, sem gerir lesandanum ómögulegt að sannreyna þær. Annar veikleiki snýr að röksemdarfærslunni sjálfri. Höfundur blandar saman sálfræðilegum greiningum á „valdafíkn" og „mikilmennskubrjálæði" annars vegar og efnahagslegum fullyrðingum hins vegar án þess að afmarka hvar skoðun endar og staðreyndir hefjast. Samanburðurinn við Namibíu er áhugaverður en einstefnulegur: höfundur hrósar spillingarlögreglu Namibíu án þess að nefna að landið er á 59. sæti á spillingarvísitölu Transparency International á meðan Ísland er á 14. sæti. Tilvísunin í fjármálaráðherra sem hafi „viðurkennt í erlendum miðlum" hagsmunagæslu sjávarútvegsins er eina tilvitnunin í greinina sem nálgast staðfesta heimild, en nafn ráðherrans, heiti miðilsins og dagsetning vantar algjörlega. Í skoðanagrein er rúm fyrir sterka afstöðu, en gæði röksemdafærslu ráðast af því hvort lesandinn geti sannreynt grunnforsendur hennar. Hér stenst greinin illa þá kröfu.
← Til baka á forsíðu