Hvað ætlar þú að kjósa á laugardaginn?
Stutt skýringartexti Mannlífs um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst, birtur sem umgjörð um lesendakönnun miðilsins. Grunnupplýsingarnar eru réttar og hlutlaust settar fram, en fyrirsögnin og inngangurinn gefa opinni netkönnun vigt sem hún hefur ekki, og lagalegar fullyrðingar um stjórnarskrárbreytingar standa án nokkurrar tilvísunar.
Yfirskriftin „Mannlíf kannar hug þjóðarinnar“ er stærsta vandamálið. Opin netkönnun á vefmiðli mælir ekki hug þjóðarinnar; hún mælir hug þeirra lesenda sem rekast á hnappinn og hafa áhuga á að ýta á hann. Ekkert í textanum upplýsir lesandann um þennan grundvallarmun, engin aðferðafræði, ekkert um að niðurstaðan sé ekki tölfræðilega lýsandi. Þarna hefði ein setning breytt öllu.
Sjálf skýringin á kosningunni er á hinn bóginn skýr og rétt uppbyggð: greint er á milli aðildarviðræðna og aðildar, og bæði möguleg útkoma „já“ og „nei“ er reifuð án leiðandi orðavals. Það er kostur í efni sem auðveldlega hallar. En fullyrðingin um að breyta þyrfti stjórnarskránni er sett fram sem staðreynd þótt lögfræðingar hafi lengi verið ósamála um hvort og hvenær slíkra breytinga sé þörf. Sama gildir um að ríkisstjórnin hafi „boðað“ aðra þjóðaratkvæðagreiðslu; hvergi er vísað í stjórnarsáttmála, þingsályktun eða yfirlýsingu sem lesandi gæti gengið að.
Þetta er innan við eina vinnustund frá því að vera vandað: tilvísun í þingsályktunina, orðalag um að lagaleg álitamál séu óútkljáð, og skýr fyrirvari um að netkönnunin sé ekki skoðanakönnun. Eins og efnið er birt fær lesandinn réttar grunnupplýsingar en ranga hugmynd um hvað könnunin sýnir.
