visir.is
2026-07-28 12:03
Áhættumat í röngum höndum
Skoðanagrein stjórnarmanns í VÁ félagi um vernd fjarðar, sem krefst þess að forsætisráðherra stöðvi leyfisveitingar til sjókvíaeldis í Seyðisfirði. Höfundur telur stjórnsýsluna brjóta lög með því að fela Kaldvík, umsækjanda um leyfi, að láta vinna áhættumat sem opinberar stofnanir áttu að framkvæma. Greinin er einráð baráttutexti frá skýrum hagsmunaðila, og Vísir birtir hana sem slíkan.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein hagsmunamanns gegn sjókvíaeldi í Seyðisfirði vísar í opinber gögn en setur fram lykilfullyrðingar án sannreynanlegra heimilda og endar á beiðni um fjárstyrk.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur gefur sig fram sem stjórnarmann í VÁ, félagi sem berst gegn sjókvíaeldi í Seyðisfirði; gagnsæi um hagsmunastöðu er til staðar. Sem skoðanagrein er hún metin á rökstuðning og heiðarleika í röksemdafærslu, ekki á jafnvægi heimilda. Höfundur vísar í tilgreinanlegar heimildir: þingræður Helgu Völu Helgadóttur frá mars 2023, ákvæði stjórnsýslulaga, stöðu HMS, afstöðu Veðurstofunnar, umsögn Múlaþings, mælingu á stórstraumsfjöru í apríl 2025, skýrslu Ríkisendurskoðanda og fund lögmanns við ráðherra 25. júní. Þetta er styrkleikaatriði; lesandinn getur í mörgum tilvikum sannreynt fullyrðingar. Veikleikarnir eru þó nokkrir. Tölfræðin um „75% Seyðfirðinga" á móti sjókvíaeldi er sett fram án þess að vísa í tiltekna könnun eða atkvæðagreiðslu; lesandinn veit ekki hvaðan talan kemur. Fullyrðingin um „70% eldissvæða ólöglega staðsett" er á sama hátt án tilvísunar sem gerir lesanda kleift að yfirfara hana. Lagaleg rök greinarinnar eru víða sett fram sem ómótmælanleg, þótt deila megi um túlkun þeirra; sú framsetning dregur úr sannfæringarkrafti gagnvart gagnrýnum lesanda. Lokasetningin, sem biður lesendur um fjárstyrk til VÁ, staðfestir að um er að ræða málflutning baráttusamtaka, ekki hlutlausa greiningu. Sem hagsmunagæsla er greinin nokkuð skýr og vel sett fram, en henni hefði verið til framdráttar að gefa nákvæmar heimildir fyrir lykilfullyrðingum og forðast þá gagnrýnislausa fullvissu sem endurtekið kemur fram.
