Eins og að hafa fimmtán menn inni á vellinum
Viðtal úr hlaðvarpsþáttaröð Vísis fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst, þar sem framkvæmdastjóri Bændasamtakanna útskýrir hvers vegna hún telur sérlausnir í landbúnaði nær óhugsandi innan ESB. Blaðamaðurinn spyr á móti og fær viðmælandann til að standa fyrir máli sínu, sem er styrkur greinarinnar. Á móti kemur að nokkrar staðhæfingar um regluverk ESB eru bornar fram í ritstjórnarrödd án tilvísunar, og frágangur textans er óvenju kærulaus.
Það sem lyftir þessu upp úr venjulegri hlaðvarpsendursögn er andsvarið. Blaðamaðurinn gengur á viðmælandann með tveimur beinum spurningum, meðal annars um 62. breiddargráðu og vilyrði Mörtu Kos stækkunarstjóra um „skapandi lausnir“, og lætur það síðan standa að Margrét svarar með því að endurtaka fótboltamyndlíkinguna í stað þess að taka á efnisatriðinu. Þar er blaðamaðurinn að vinna fyrir lesandann, ekki fyrir viðmælandann. Það er líka rétt gert að tilgreina bakgrunn hennar og að hún talar fyrir hagsmunasamtök.
Veikleikinn liggur í ritstjórnarröddinni. Fullyrðingin um að sameiginlega landbúnaðarstefnan felli í sér „algjört tollfrelsi“ og lýsingin á finnska norðlæga stuðningskerfinu, fjármögnun, samþykki framkvæmdastjórnar, reglubundin endurskoðun, eru settar fram sem óumdeildar staðreyndir án þess að vísað sé í aðildarsamning Finnlands, reglugerðir ESB eða annan sannreynanlegan grunn. Þetta er sannreynanlegt í opinberum gögnum, en lesandinn getur það ekki út frá fréttinni sjálfri. Sama gildir um 62. breiddargráðu sem blaðamaðurinn setur fram í spurningu sinni; skilgreiningin er bundin tilteknum aðildarsamningum og hefði þurft nánari útskýringu.
Greinin er hluti af þáttaröð sem hefur birt viðmælendur á báða vegu, svo ójafnvægi innan þessa eina viðtals er ekki sami áfellisdómur og ella. Samt vantar eitt: enginn sérfræðingur í Evrópurétti fær að segja hvort greining Bændasamtakanna á möguleikum á sérlausnum standist, og það er kjarnaágreiningur kosningabaráttunnar. Loks má nefna frágang: „Bændasamataka“, „fótbotlamóti“, „með með“, „Íslensdinga“ og „Hvaða viltu sjá“ á einni og sömu síðu er meira en einn prófarkaslys.
Niðurstaða: heiðarlegt viðtal með raunverulegu andsvari, dregið niður af óstuddri ritstjórnarrödd um regluverk ESB og slæmum frágangi.
